سلام! ممنون که سؤال کردی. من با یک شروع ساده آغاز میکنم، بعدش قدم به قدم جزئیات بیشتری اضافه میکنم تا مبحث گذشته ساده (Simple Past Tense) در زبان هندی رو کامل برات توضیح بدم. سعی میکنم واضح و گامبهگام باشه، با مثالهای واقعی. اگر جایی ابهامی داشتی، بگو تا بیشتر توضیح بدم.
شروع ساده: گذشته ساده چیه؟
در زبان هندی، گذشته ساده (که بهش "सामान्य भूतकाल" یا "Simple Past" میگن) برای حرف زدن از کارهایی استفاده میشه که در گذشته اتفاق افتادن، تموم شدن و دیگه ادامه ندارن. مثلاً چیزی که دیروز کردی یا سال پیش. این زمان مثل "رفتم" یا "خوردم" در پارسی هست.
ساختار خیلی سادهست: فاعل + فعل در شکل گذشته + (اگر لازم باشه) مفعول.
مثال ساده:
मैं गया। (Main gaya.) = من رفتم. (برای گوینده مرد)
मैं गई। (Main gayi.) = من رفتم. (برای گوینده زن)
اینجا "गया" (gaya) شکل گذشته فعل "जाना" (jana = رفتن) برای مرد مفرده، و "गई" (gayi) برای زنه.
حالا بیایم جزئیتر بشیم: چطور فعلها رو تغییر بدیم؟
در هندی، فعلها در زمان گذشته ساده با توجه به جنسیت (مرد/زن) و تعداد (مفرد/جمع) فاعل تغییر میکنن. این یکی از تفاوتهای بزرگ با انگلیسیه، چون در انگلیسی فعلها کمتر تغییر میکنن.
1. فعلهای intransitive (بدون مفعول مستقیم، مثل رفتن، آمدن):
ساختار: فاعل + فعل گذشته.
پسوندها:
مرد مفرد: -ा (aa) مثلاً गया (gaya)
زن مفرد: -ी (ii) مثلاً गई (gayi)
مرد جمع: -े (e) مثلاً गये (gaye)
زن جمع: -ीं (īn) مثلاً गयीं (gayīn)
2. فعلهای transitive (با مفعول مستقیم، مثل خوردن، نوشتن):
اینجا یک نکته مهم هست: در زمان گذشته ساده، اگر فعل transitive باشه، فاعل با حرف اضافه "ने" (ne) میآد، و فعل با جنسیت و تعداد مفعول (نه فاعل) مطابقت میکنه! این بهش "ergative construction" میگن و خاص زبانهای هندوآریایی مثل هندی هست.
ساختار: فاعل + ने + مفعول + فعل گذشته.
پسوندها مثل بالاست، اما بر اساس مفعول:
اگر مفعول مرد مفرد باشه: -ा (aa)
زن مفرد: -ी (ii)
مرد جمع: -े (e)
زن جمع: -ीं (īn)
مثالها با فعل "खाना" (khana = خوردن):
उसने रोटी खाई। (Usne roti khaai.) = او نان خورد. (روٹی زنانهست، پس खाई)
उसने आम खाया। (Usne aam khaya.) = او انبه خورد. (आम مردانهست، پس खाया)
उसने किताबें पढ़ीं। (Usne kitaaben padhiin.) = او کتابها رو خوند. (کتابها زنانه جمع، پس पढ़ीं)
मैंने पत्र लिखा। (Maine patra likha.) = من نامه نوشتم.
توجه: اگر فاعل "मैं" (من) یا "तू" (تو) باشه، "ने" گاهی حذف میشه، اما در هندی استاندارد معمولاً استفاده میشه.
فعلهای نامنظم (Irregular Verbs)
بعضی فعلها規則ی نیستن و شکل گذشتهشون خاصه. مثلاً:
होना (hona = بودن): था (tha برای مرد مفرد)، थी (thi برای زن)، थे (the برای جمع مرد)، थीं (thiin برای جمع زن).
مثال: वह डॉक्टर था। (Vah doctor tha.) = او دکتر بود.
करना (karna = کردن): کیا (kiya برای مرد)، की (kii برای زن)، किए (kiye برای جمع مرد)، कीं (kiin برای جمع زن).
مثال: मैंने काम किया। (Maine kaam kiya.) = من کار کردم.
منفی کردن: برای منفی، "नहीं" (nahin) قبل از فعل میآد.
مثال: मैं नहीं गया। (Main nahin gaya.) = من نرفتم.
سؤالی کردن: کلمه سؤالی مثل "क्या" (kya) در اول جمله.
مثال: क्या तुम गए? (Kya tum gaye?) = آیا رفتی؟
تفاوت با زمانهای دیگه گذشته: گذشته ساده برای کارهای تکمیلشدهست. اما گذشته مداوم (Past Continuous) برای کارهای در حال انجام در گذشتهست، مثل "जा रहा था" (ja raha tha = در حال رفتن بود).
جنسیت کلمات: در هندی، اسمها جنسیت دارن (مثل रोटी زنانه، आम مردانه). این رو باید بدونی تا فعل رو درست تغییر بدی.
لهجههای منطقهای: در هندی روزمره، گاهی قوانین سفت رعایت نمیشن، اما در نوشتاری و رسمی مهمه.
سالک: خوب گفتی ، ولی برای من که اولین باره می شنوم سنگین است...نمیشه به زبان ساده بگی؟
بله حتما! حالا خیلی سادهتر و آهستهتر توضیح میدم، انگار که داریم با هم حرف میزنیم و هیچ چیز پیچیدهای نیست.
گذشته ساده در هندی یعنی چی؟
وقتی میخوایم بگیم یه کاری دیروز یا پارسال یا قبلتر انجام شده و تموم شده، از گذشته ساده استفاده میکنیم.
مثل فارسی که میگیم:
رفتم
خوردم
دیدم
در هندی هم تقریباً همینجوریه، فقط فعل (کار) یه کم تغییر شکل میده.
دو نوع جمله داریم:
۱. جملههای ساده (بدون مفعول مستقیم) مثل: رفتن، آمدن، خوابیدن، خندیدن
(اینا کارهایی هستن که به چیزی یا کسی مستقیم وصل نیستن)
در این جملهها فقط به جنسیت و تعداد کسی که کار رو انجام میده نگاه میکنیم:
مرد تک (مثل من اگر پسرم، یا برادرت، یا بابا): آخر فعل ـَا میچسبه
مثال: मैं गया। (Main gaya) = من رفتم.
زن تک (مثل من اگر دخترم، یا خواهرت، یا مامان): آخر فعل ـِی میچسبه
مثال: मैं गई। (Main gayi) = من رفتم.
جمع (چند نفر، چه مرد چه زن): آخر فعل ـِے یا ـِیں میچسبه
مثال: हम गए। (Ham gaye) = ما رفتیم.
लड़कियाँ गईं। (Ladkiyaan gayiin) = دخترها رفتند.
چند مثال خیلی ساده:
लड़का सोया। (Ladka soya) = پسر خوابید.
लड़की सोई। (Ladki soi) = دختر خوابید.
बच्चे खेले। (Bacche khele) = بچهها بازی کردند.
۲. جملههایی که مفعول دارن (مثل خوردن، نوشتن، دیدن) اینجا یک قانون مهم هست: فاعل (کسی که کار رو میکنه) با کلمه ने (ne) میاد، و فعل با مفعول (چیزی که خورده شده، نوشته شده و...) هماهنگ میشه.
مثالهای خیلی ساده:
मैंने खाना खाया। (Maine khaana khaaya) = من غذا خوردم. (خाना = غذا، مذکره → خाया)
मैंने रोटी खाई। (Maine roti khaai) = من نان خوردم. (روٹی = نان، مؤنثه → خایی)
उसने पानी पिया। (Usne paani piyaa) = او آب نوشید.
हमने फिल्म देखी। (Hamne film dekhi) = ما فیلم دیدیم.
یادت باشه:
اگر مفعول مذکر باشه → فعل با ـَا تموم میشه
اگر مفعول مؤنث باشه → فعل با ـِی تموم میشه
اگر مفعول جمع باشه → معمولاً ـِیں یا ـِے
منفی کردن (نخواستن بگیم انجام شد)
فقط نہیں (nahin) رو قبل از فعل میذاریم:
मैं नहीं गया। = من نرفتم.
उसने खाना नहीं खाया। = او غذا نخورد.
سؤال کردن
क्या (kya) اول جمله میذاریم:
क्या तुम गए? = رفتی؟
क्या तुमने खाना खाया? = غذا خوردی؟
یا با کلمات سؤالی:
तुम कहाँ गए? = کجا رفتی؟
तुमने क्या खाया? = چی خوردی؟
خلاصه خیلی خیلی ساده (فقط این سه تا رو یادت بمونه)
بدون مفعول → فعل با من/تو/او تغییر میکنه (گया / گئی / گئے) با مفعول → ने میذاریم + فعل با چیزی که خورده/دیده هماهنگ میشه منفی → नहीं قبل فعل
اگر فقط این سه تا رو تمرین کنی، ۸۰٪ گذشته ساده رو یاد گرفتی!
سالک: از سایت لرن هندی دات آی آر کمک می گیریم...با تشکر از نویسنده مطلب.
بخش هجدهم: زمان گذشتهی ساده در زبان هندی
در این درس که نسبت به سایر درسها کمی طولانیتر است به مبحث «زمان گذشتهی ساده» خواهیم پرداخت. پیش نیاز این درس شناخت مصدر و ریشهی فعل است که در گذشته به آن پرداختیم.
در زبان هندی «زمان گذشته»، انواع مختلفی دارد که در این درس قصد دارم به «زمان گذشتهی ساده» بپردازم.
تعریف زمان گذشتهی ساده: عملی که در گذشته اتفاق افتاده و اکنون تمام شده است.
نکته: در زبان انگلیسی برای ایجاد «زمان گذشتهی ساده» اگر فعل با قاعده باشد، به فعل ed اضافه میکنیم و در صورتی که بیقاعده باشد، شکل بیقاعدهی آن را معمولاً حفظ میکنیم. در زبان هندی هم افعال بیقاعدهای داریم که نیاز است آنها را حفظ کنیم.
پس از دانستن تعریف «زمان گذشتهی ساده»، بهتر است با مفهوم حقیقی و نحوهی تشخیص انواع «افعال در زمان گذشتهی ساده» نیز آشنا شویم و درک درست و صحیحی از آنها داشته باشیم.
انواع افعال در زمان گذشته:
1- افعال لازم
2- افعال متعدّی
چگونه «افعال لازم» و «افعال متعدّی» را بشناسیم و تشخیص دهیم؟
افعال لازم: «مفعول» نمیپذیرند.
افعال متعدّی: قابلیت پذیرفتن «مفعول» دارند.
با دقت زیاد به مثالهای زیر توجه کنید.
من شنا کردم.
من خوابیدم.
من خوردم.
من دیدم.
من نوشتم
من خواندم
من دویدم.
کدام یک از افعال بالا «لازم» و کدام «متعدّی» هستند؟
برای پاسخ به این سؤال از دو عبارت «چه کسی را» و «چه چیزی را» کمک میگیریم. با این دو سؤال شما میتوانید «لازم» یا «متعدّی» بودن فعل را تشخیص دهید. اگر فعل ما نسبت به این دو جمله بیمعنی بود، «لازم» است و در صورتی که نسبت به یکی از این دو سؤال «معنیدار» بود، «متعدّی» است.
جهت ساختن «زمان گذشتهی ساده» برای افعال با قاعده از ساختار زیر استفاده میکنیم(از چپ به راست بخوانید):
aa + ریشه : گذشتهی ساده برای افعال لازم (مفرد مذکر)
ee + ریشه : گذشتهی ساده برای افعال لازم (مفرد مؤنث)
e + ریشه : گذشتهی ساده برای افعال لازم (جمع مذکر)
een + ریشه : گذشتهی ساده برای افعال لازم (جمع مؤنث)
نکتهی مهم: اگر در حالت «مفرد مذکر» ریشه به یکی از حروف صدادار ختم شود از حالت زیر استفاده میکنیم و در حقیقت به ریشه، yaa اضافه میکنیم(از چپ به راست بخوانید):
yaa + ریشه : گذشتهی ساده برای افعال لازم (مفرد مذکری که ریشهاش به حروف صدادار ختم شود)
چَلنا : Chalnaa : قدم زدن، راه رفتن
سُنا : Sonaa : خوابیدن
اوتنا : Uthnaa : بلند شدن
گَیا : Gayaa : رفتم (مذکر)
مثال:
مصدر: Chalnaa به معنی «راه رفتن»
ساختار: Chal + naa
ریشه: Chal به معنی «راه برو»
گذشته : aa/ee/e/een + ریشه
مفرد مذکر : Main chalaa : من راه رفتم
مفرد مؤنث : Main chalee : من راه رفتم
جمع مذکر : Hum chale : ما را رفتیم
مصدر: Uthnaa به معنی «بلند شدن»
ساختار: Uth + naa
ریشه: Uth به معنی «بلند شو»
گذشته : aa/ee/e + ریشه
مفرد مذکر : Main uthaa : من بلند شدم
مفرد مؤنث : Main uthee : من بلند شدم
جمع مذکر : Hum uthe : ما بلند شدیم
مثال برای حالتی که ریشه به حرف صدادار ختم شود:
مصدر: Sonaa به معنی «خوابیدن»
ساختار: So + naa
ریشه: So به معنی «بخواب»
ریشه با حرف صدادار اُ(o) خاتمه یافته. پس برای مفرد مذکر آن از yaa استفاده میکنیم.
گذشته : yaa/ee/e + ریشه
مفرد مذکر : Main soyaa : من خوابیدم
مفرد مؤنث : Main soee : من خوابیدم
جمع مذکر : Hum soe : ما خوابیدیم
مثال از نوع افعال بیقاعده:
مصدر: Jaanaa به معنی «رفتن» جزو افعال بیقاعده است.
نکتهی مهم برای افعال متعدّی: برای «افعال متعدّی» در «زمان گذشته» ما از پسوند کلیدی «Ne» برای «فاعل» یا «کنندهی چیزی» استفاده میکنیم. به عبارت سادهتر شخص یا کنندهی کار بعد از خود «Ne» را میپذیرد.
نکته: «Ne» هیچگونه معنای خاصی ندارد و صرفاً نشاندهندهی این است که «کاری توسط کسی یا چیزی انجام شده است».
نکتهی مهم: وجود «Ne» و برخی کلمات و حروف، جمله(فاعل و فعل و...) را دستخوش تغییراتی میکند که در آینده به طور مفصل به این موارد خواهم پرداخت. پس اگر در مثالهای زیر با چنین حالاتی مواجه شدید، تعجب نکنید و به توضیحات مختصری که احیاناً در زیر مثال ذکر میکنم اکتفا کنید.
نکته: در «زمان گذشته» با «افعال متعدّی»، «فعل» خود را با «مفعول» تطبیق میدهد، نه با «فاعل».
مثال:
Main ne khaayaa
مِ نِ خایا.
من خوردم.
در این مثال ne نشاندهندهی این است که کاری توسط «من» انجام شده است.
Main ne khaanaa khaayaa
مِ نِ خانا خایا.
من غذا خوردم.
در این مثال ne نشاندهندهی این است که کاری توسط «من» انجام شده است.
Ladke ne khaayaa
لَدکِ نِ خایا.
پسر خورد.
در این مثال ne نشان میدهد که کاری توسط «پسر» انجام شده است. در ضمن میبینید که Ladkaa به صورت Ladke ظاهر شده است که در مورد این تغییرات به طور مفصل در آینده توضیحات لازم را خواهم داد.
Ladke ne sabzi khaayee
لَدکِ نِ سَبزی خایی.
پسر سبزی را خورد.
همانطور که میبینید شاید از نظر شما اصل جمله باید به صورت زیر باشد:
ladka ne sabzi khaayaa
در همین حد بدانید khaayee که حالت مؤنث دارد، تحت تأثیر sabzi که «اسم مؤنث» است، قرار گرفته و ladkaa هم به صورت ladke ظاهر شده که همانطور که گفتم دلیلش را بعداً خواهید دانست.
Kutte ne khaanaa khaayaa
کوتّه نِ خانا خایا.
سگ غذا را خورد.
اینجا هم ne نشان میدهد که کاری توسط «سگ» صورت گرفته است که همان «خوردن غذا» است.
شاید به نظرتان این عبارت به صورت kuttaa ne khaanaa khaayaa صحیح باشد.
تعجب نکنید. در آینده دلیل ظاهر شدن kuttaa به صورت kutte را برای شما به صورت کامل شرح خواهم داد.
learnhindi.ir
