لینوکس ، ایجاد تغییرات بر دسکتاپ LXDE

[saalek110]

. / (ممیز): ریشه (root) سیستم فایل است. همه چیز از اینجا شروع می‌شود، مثل تنه درخت. پوشه‌هایی مثل usr، home، etc مستقیماً زیر / هستند.

یک نکته تکمیلی جالب:
وقتی دستوری مثل cd /usr/share/applications می‌نویسی، در واقع داری به سیستم می‌گویی:
«از ریشه (/) شروع کن، سپس وارد usr شو، بعد share و بعد applications».
به همین خاطر به آن مسیر مطلق (Absolute Path) می‌گویند چون از ریشه شروع می‌شود.

سالک: به دو خط دستور زیر نگاه کنید

root@localhost:~# cd /usr/share/applications                                    root@localhost:/usr/share/applications# cd ..
...
...
...
...
bash: cd: usr/share/applications:
 No such file or directory

دستور اولی قبل usr ممیز داره ، معنی اش اینه اول برو به / و بعد برو به usr
ولی دستور دومی قبل usr ممیز نداره و چون پوشه ای به نام usr در پوشه root نیست خطا میده
پوشه usr در / است و پوشه root هم در / است.
و وقتی شما در root هستی و می نویسی ممیز-یو اس آر ....اول دنده عقب می گیره برمی گرده به / و بعد پیشروی می کند به usr

 

[saalek110]

بررسی پوشه‌های اصلی ریشه (/) کار بسیار جالبی‌ست. این پوشه‌ها اسکلت سیستم‌عامل را می‌سازند.

```bash
# با این دستور محتویات ریشه را با جزئیات ببین
ls -l /
```

در زیر، شرح ساده‌ای از مهم‌ترین پوشه‌ها می‌آید (توجه: همه این پوشه‌ها در همه توزیع‌ها یکسان هستند):

/bin
مخفف Binary. هسته اصلی دستورهای سیستم (مثل ls، cp، bash) اینجا است. بدون این پوشه سیستم راه نمی‌افتد.

/boot
فایل‌های حیاتی برای راه‌اندازی (Boot) سیستم. هسته لینوکس (vmlinuz) و تنظیمات بارگذار بوت (grub) اینجاست. دستکاری آن بدون دانش، سیستم را غیرقابل بوت می‌کند.

/dev
مخفف Devices. فایل‌های مربوط به دستگاه‌های سخت‌افزاری. هر قطعه (مانند هارددیسک، USB، صفحه‌کلید) در لینوکس یک فایل در اینجا است.

/etc
مخفف احتمالاً Editable Text Configuration. قلب تنظیمات سیستم. فایل‌های پیکربندی کلی سیستم و برنامه‌ها (مانند تنظیمات شبکه، کاربران، سرویس‌ها) اینجا ذخیره می‌شود.

/home
پوشه خانگی کاربران. هر کاربر عادی یک پوشه شخصی در اینجا دارد (مثل /home/username). محل نگهداری فایل‌های شخصی، دانلودها و تنظیمات اختصاصی هر کاربر.

/lib و /lib64
مخفف Libraries. کتابخانه‌های اشتراکی سیستم. این فایل‌ها مثل ابزارهای مشترکی هستند که برنامه‌های مختلف در /bin و /sbin برای کار کردن به آنها نیاز دارند.

/media و /mnt
نقطه اتصال (Mount Point) برای دستگاه‌های ذخیره‌سازی متصل شونده. معمولاً دیسک‌های USB یا CD/DVD به طور خودکار در /media وصل می‌شوند. /mnt برای اتصال موقت و دستی توسط مدیر سیستم استفاده می‌شود.

/opt
مخفف Optional. معمولاً محل نصب برنامه‌های اختیاری یا تجاری بزرگ که از مخزن رسمی سیستم نصب نمی‌شوند (مانند برخی نسخه‌های جاوا، ادوبی).

/proc
یک فایل‌سیستم مجازی و پویا. اطلاعات زنده درباره فرآیندها (Process) و وضعیت هسته سیستم را به صورت فایل نشان می‌دهد. محتوای آن فایل‌های واقعی دیسک نیستند.

/root
پوشه خانگی کاربر روت (مدیر سیستم). معادل /home برای کاربر معمولی، اما جدا نگه داشته شده است.

/run
داده‌های موقت مربوط به فرآیندهای در حال اجرا از زمان آخرین بوت سیستم. جایگزین مدرن‌تر برای بخشی از کاربردهای /var/run شده است.

/sbin
مخفف System Binaries. دستورهای حیاتی برای مدیریت و تعمیر سیستم (مانند fdisk، reboot، iptables). معمولاً فقط کاربر root مجوز اجرای آنها را دارد.

/srv
مخفف Service. داده‌های مربوط به سرویس‌هایی که این سیستم ارائه می‌دهد (مثلاً صفحات وب اگر وب‌سرور باشد، یا فایل‌های FTP).

/sys
یک فایل‌سیستم مجازی دیگر برای تعامل با هسته و مدیریت دستگاه‌ها. اطلاعات و تنظیمات مربوط به درایورها و سخت‌افزار از این طریق در دسترس است.

/tmp
مخفف Temporary. فایل‌های موقت برنامه‌ها. محتوای آن معمولاً پس از هر راه‌اندازی مجدد سیستم پاک می‌شود.

/usr
مخفف Unix System Resources. بزرگ‌ترین بخش سیستم. شامل برنامه‌های کاربردی، کتابخانه‌ها، مستندات و کدهای منبع برای کاربران عادی است. خودش زیرشاخه‌های مهمی مانند /usr/bin (برنامه‌ها)، /usr/share (فایل‌های مشترک مثل آیکن) و /usr/local (برنامه‌های نصب‌شده به صورت دستی توسط مدیر) دارد.

/var
مخفف Variable. فایل‌هایی که به طور مداوم در حال تغییر هستند. مانند لاگ سیستم (/var/log)، صف ایمیل، پایگاه‌های داده و فایل‌های قفل.

 

[saalek110]

/usr یکی از مهم‌ترین و بزرگ‌ترین پوشه‌ها در لینوکس است. این پوشه می‌تواند به عنوان "کتابخانه و مرکز برنامه‌های کاربردی" اصلی سیستم شناخته شود.

برای دیدن ساختار آن دستور زیر را اجرا کنید:

```bash
ls -l /usr
```

مهم‌ترین زیرپوشه‌های /usr و توضیح آن‌ها:

/usr/bin → قلب برنامه‌های کاربردی. تقریباً اکثر دستورهایی که شما اجرا می‌کنید (مانند ls، nano، apt، firefox) در اینجا قرار دارند. اگر /bin حاوی دستورهای حیاتی راه‌اندازی است، اینجا محل هزاران برنامه کاربردی است.

/usr/sbin → برنامه‌های مدیریتی سیستم. شامل دستورهای پیشرفته‌تری برای مدیریت شبکه، دیسک‌ها و سرویس‌ها می‌شود که معمولاً نیاز به دسترسی root دارند (مثل service، useradd).

/usr/lib و /usr/lib64 → کتابخانه‌های اشتراکی برنامه‌ها. این کتابخانه‌ها کدهای مشترکی هستند که برنامه‌های موجود در /usr/bin برای اجرا به آن‌ها وابسته‌اند. اگر این پوشه آسیب ببیند، تقریباً هیچ برنامه‌ای کار نخواهد کرد.

/usr/share → فایل‌های مشترک مستقل از معماری. این پوشه یکی از جالب‌ترین قسمت‌هاست و حاوی داده‌هایی است که بین تمام برنامه‌ها و کاربران به اشتراک گذاشته می‌شود، از جمله:

· applications/: فایل‌های .desktop که منوی استارت شما را می‌سازند (همان فایل‌هایی که می‌خواستید تغییر دهید).
· icons/ و themes/: هزاران آیکن و تم (ظاهر) برای برنامه‌ها و دسکتاپ.
· doc/: مستندات و راهنمای برنامه‌ها.
· fonts/: فونت‌های سیستم.
· man/: صفحات راهنمای دستورها (man pages).

/usr/local → برنامه‌های نصب‌شده دستی توسط مدیر. این پوشه معادل شخصی‌شده /usr است. وقتی شما به صورت دستی (نه از طریق apt) برنامه‌ای کامپایل و نصب می‌کنید، معمولاً اجزای آن در /usr/local/bin و /usr/local/lib قرار می‌گیرند. این کار از تداخل با برنامه‌های نصب‌شده از مخازن رسمی جلوگیری می‌کند.

/usr/include → فایل‌های سرآیند (Header) برای توسعه. وقتی می‌خواهید برنامه‌نویسی (مثلاً با C/C++) انجام دهید، این فایل‌ها برای کامپایلر لازم هستند.

/usr/src → کدهای منبع (Source Code). معمولاً کد منبع هسته لینوکس (kernel) در اینجا نگهداری می‌شود.

 

[saalek110]

خیلی خوب! بیایید دو پوشه جالب را بررسی کنیم: فایل‌های منوی برنامه‌ها و آیکن‌های سیستم.

1. فایل‌های منوی استارت (/usr/share/applications/)

این پوشه قلب منوی استارت شماست. بیایید ابتدا آن را ببینیم:

```bash
ls -l /usr/share/applications/ | head -20
```

این دستور ۲۰ مورد اول از فایل‌های این پوشه را نشان می‌دهد. باید چندین فایل با پسوند .desktop ببینید (مثل firefox.desktop، mousepad.desktop).

یک فایل .desktop را بررسی کنیم:

```bash
cat /usr/share/applications/mousepad.desktop | head -15
```

این دستور ۱۵ خط اول فایل ویرایشگر متن را نشان می‌دهد. خطوط کلیدی مانند Name= (نام نمایشی در منو)، Exec= (دستور اجرای برنامه) و Icon= (مسیر آیکن) را خواهید دید. این همان فایلی است که در مراحل قبلی برای مخفی‌سازی برنامه کپی و ویرایش می‌کردیم.

---

2. گنجینه آیکن‌ها (/usr/share/icons/)

این پوشه یکی از بزرگ‌ترین و جذاب‌ترین پوشه‌های سیستم است! بیایید ابتدا پوشه‌های تم (theme) اصلی را ببینیم:

```bash
ls -l /usr/share/icons/
```

احتمالاً پوشه‌هایی مانند Adwaita، hicolor، DMZ-White و شاید oxygen (اگر نصب باشد) را می‌بینید. هر کدام یک تم آیکن کامل هستند.

بیایید داخل یک تم برویم:

```bash
ls -l /usr/share/icons/hicolor/
```

تم hicolor، تم پایه و پیش‌فرض سیستم است. پوشه‌هایی مانند 16x16، 22x22، 48x48 می‌بینید که اندازه‌های مختلف یک آیکن را برای نمایش در مکان‌های متفاوت (منو، پنل، دسکتاپ) نگهداری می‌کنند.

نکته عملی: وقتی در lxappearance یک «تم آیکن» انتخاب می‌کنید، در واقع یکی از این پوشه‌های /usr/share/icons/ را فعال می‌کنید.

 

[saalek110]

Deepseek
منوی استارت LXDE از فایل‌های .desktop داخل /usr/share/applications/ ساخته می‌شه.
2. برای تغییر منو، باید این فایل‌ها رو مدیریت کنیم (مثلاً با کپی کردن به ~/.local/share/applications/ و ویرایش اونها).

 

[saalek110]

سالک: کار ساده است یا پیچیده؟

حتماً! کار تغییر منوی استارت در LXDE ذاتاً ساده است، چون منطق پایه‌ایِ روشن و فایل‌های متنی ساده دارد. اما میزان سادگی یا پیچیدگی، کاملاً به هدف خاص شما بستگی دارد.

• سطح ساده (مثال: مخفی کردن یک برنامه)

· توضیح: فقط تغییر یک خط (NoDisplay=true) در یک فایل کپی‌شده.
· مثال: مخفی کردن Mousepad.

• سطح متوسط (مثال: تغییر نام یا آیکن یک برنامه)

· توضیح: ویرایش خطوط Name= یا Icon= در فایل .desktop.
· مثال: تغییر نام "Terminal" به "پنجره فرمان".

• سطح پیچیده (مثال: ساخت آیتم منوی کاملاً جدید)

· توضیح: ساختن یک فایل .desktop از صفر و پر کردن بخش‌های اجباری مثل Name، Exec، Type.
· مثال: اضافه کردن میانبر برای یک اسکریپت شخصی.

• سطح پیشرفته (مثال: ایجاد زیرمنو جدید)

· توضیح: نیاز به ویرایش فایل‌های XML منو و ساخت فایل‌های .directory.
· مثال: ساخت منوی «ابزارهای من» با چند آیتم.


پیشنهاد من: از آنجایی که دیروز ساختار فایل .desktop را دیدی، بیا با یک تغییر ساده تا متوسط شروع کنیم که هم سریع نتیجه ببینی هم درکت کامل‌تر بشه. مثلاً تغییر نام برنامه "Terminal" در منو به "ترمینال" یا هر نام دلخواه دیگر.

 

[saalek110]

سالک:
کلا با تغییر فایلها ، چه تغییراتی میشه ایجاد کرد در لینوکس..هر نوع تغییری میشه داد را لیست کن

تغییر فایل‌های پیکربندی در لینوکس، تقریباً هر جنبه‌ای از سیستم را می‌تواند دگرگون کند. این قدرت اصلی و تفاوت لینوکس با سیستم‌عامل‌هایی است که تنظیمات را قفل می‌کنند.

در زیر فهرستی گسترده از انواع تغییراتی که با ویرایش فایل‌ها ممکن است، آمده است:

1. تغییرات ظاهری و رابط کاربری (همان چیزی که روی LXDE تمرکز داشتیم)

· محیط دسکتاپ: تغییر تم، آیکن، فونت، اندازه اشاره‌گر ماوس.
· مدیر پنجره: تغییر ظاهر حاشیه پنجره‌ها، شفافیت، سایه و انیمیشن‌ها.
· پنل و نوار وظیفه: تغییر مکان، اندازه، رنگ، آیتم‌ها و رفتار (مثلاً مخفی شدن خودکار).
· منوی استارت: ویرایش، اضافه، حذف و دسته‌بندی آیتم‌ها.
· صفحه قفل و ورود (Login Manager): تغییر تصویر زمینه، تم و رفتار.

2. تغییرات رفتاری و عملکردی سیستم

· شروع سیستم: تعیین سرویس‌هایی که باید هنگام بوت اجرا شوند.
· مدیریت انرژی: تنظیم رفتار لپ‌تاپ هنگام بسته شدن درپوش یا زمان بیکاری.
· شبکه: پیکربندی کامل کارت شبکه، اتصال Wi-Fi، DNS و فایروال.
· ورودی/خروجی: تنظیم حساسیت تاچ‌پد، کلیدهای ویژه کیبورد، رفتار ماوس.
· زبان و منطقه: تنظیم زبان سیستم، فرمت تاریخ، ساعت و واحد پول.

3. تغییرات امنیتی و دسترسی

· مجوزهای فایل و پوشه (Permission): تعیین دقیق اینکه چه کاربری چه کاری می‌تواند انجام دهد.
· قوانین فایروال: مشخص کردن اینکه کدام پورت‌ها باز یا بسته باشند.
· سیاست‌های ورود: تنظیم تعداد دفعات مجاز برای اشتباه در رمز عبور.
· اتصال SSH: غیرفعال کردن ورود با رمز عبور و اجازه‌دهی فقط با کلید امن.

4. تغییرات برای برنامه‌های خاص

· ویرایشگرهای متن (مثل Vim): تغییر کلیدهای میانبر، رنگ‌سازی syntax، فونت.
· شل (مثل Bash): شخصی‌سازی prompt، تعریف alias (مخفف برای دستورات بلند)، توابع.
· مدیر فایل: تغییر رفتار پیش‌فرض، نماهای پیش‌فرض، منوهای زمینه.
· مرورگر وب (در سطح پیکربندی پیشرفته): تنظیمات عمیق شبکه، کش و رفتار صفحات.

5. تغییرات سخت‌افزاری و هسته (Kernel)

· درایورها و ماژول‌ها: فعال یا غیرفعال کردن درایورهای خاص.
· پارامترهای هسته: بهینه‌سازی عملکرد برای کار خاصی (مثلاً گرافیک، سرور).
· مدیریت انرژی CPU: تغییر فرکانس و governer پردازنده.

6. خودکارسازی و برنامه‌نویسی

· اسکریپت‌های شل: نوشتن اسکریپت برای انجام خودکار کارهای تکراری.
· واحدهای سرویس (systemd): ایجاد سرویس‌های سفارشی برای مدیریت برنامه‌های شما.
· زمان‌بندی (cron): تنظیم اجرای خودکار دستورات در زمان‌های مشخص.

---

نتیجه کلیدی: فلسفه لینوکس

در لینوکس تقریباً همه چیز یک فایل متنی پیکربندی است. این به شما کنترل مطلق می‌دهد. هزینه این کنترل، مسئولیت بیشتر است: یک اشتباه در ویرایش فایل حیاتی می‌تواند سیستم را از کار بیندازد. بنابراین قانون طلایی همیشه این است: قبل از ویرایش، از فایل اصلی پشتیبان (backup) بگیر.

 

[saalek110]

سالک: در مورد تغییر ظاهر و تغییر منوها و تغییر تاسک بار و کلا ظاهر و طرز چیدمان هر کاری می شود کرد را لیست کن

با ویرایش فایل‌ها در لینوکس (مخصوصاً در محیط‌های دسکتاپ مانند LXDE)، تقریباً هر جنبه‌ای از ظاهر و چیدمان را می‌توان از نو ساخت. در زیر فهرست کاملی از این امکان‌ها آمده است:

1. تغییرات کلی ظاهر (تم و استایل)

· تم ویجت‌ها (GTK/Qt Theme): تغییر رنگ، سایه، گرادیانت و شکل کلی دکمه‌ها، نوارها، منوها و کلیه عناصر رابط کاربری.
· مجموعه آیکن (Icon Theme): تغییر تمام آیکن‌های سیستم، برنامه‌ها، پوشه‌ها و دستگاه‌ها به یک سبک واحد (مثلاً flat، skeuomorphic، رنگی، سیاه‌وسفید).
· نشانگر ماوس (Cursor Theme): تغییر شکل و اندازه اشاره‌گر ماوس.
· فونت‌های سیستم: تغییر فونت پیش‌فرض، اندازه و تنظیمات ضد aliasing برای نمایش بهتر متون.
· تصویر زمینه (Wallpaper): تعیین تصویر ثابت، اسلایدشو یا حتی یک اسکریپت پویا برای پس‌زمینه.

2. تغییرات منوی استارت (Start Menu)

· ساختار و چیدمان: مرتب‌کردن آیتم‌ها به ترتیب الفبا، دسته‌بندی شخصی یا فرکانس استفاده.
· محتوا: افزودن، حذف یا مخفی‌کردن آیتم‌های برنامه‌ها. حتی می‌توان آیتمی برای اجرای یک دستور خاص یا اسکریپت شخصی ساخت.
· دسته‌بندی‌ها (زیرمنوها): ایجاد دسته‌بندی‌های کاملاً جدید (مثلاً «برنامه‌های اداری من»).
· نام و آیکن: تغییر نام نمایشی و آیکن هر برنامه در منو.
· رفتار: تنظیم منو برای نمایش اخیراً استفاده‌شده‌ها یا پنهان‌کردن برنامه‌های خاص.

3. تغییرات پنل/نوار وظیفه (Panel/Taskbar)

· موقعیت: قرارگیری در بالا، پایین، چپ یا راست صفحه.
· اندازه و شکل: تنظیم ارتفاع، عرض، شفافیت، رنگ پس‌زمینه و افکت‌های blur.
· محتوا و آیتم‌ها: افزودن، حذف و جابه‌جایی آیتم‌هایی مانند:
· منوی استارت
· لیست پنجره‌های باز (tasklist)
· سینی سیستم (system tray)
· نشانگر شبکه، صدا، باتری
· ساعت و تاریخ (با فرمت‌بندی دلخواه)
· نشانگر وضعیت CPU، RAM، دیسک
· دکمه‌های سریع برای قفل کردن صفحه، خروج و ...
· رفتار: تنظیم مخفی‌شدن خودکار (autohide)، دکمه‌ها برای کوچک‌کردن همه پنجره‌ها (show desktop) و واکنش به کلیک.

4. تغییرات دسکتاپ (Desktop)

· آیکن‌های روی دسکتاپ: نمایش یا پنهان‌کردن آیکن‌هایی مانند Computer، Home، Trash و درایوها.
· چیدمان آیکن‌ها: مرتب‌سازی خودکار یا دستی، تنظیم فاصله و اندازه شبکه (grid).
· نحوه کلیک: تعیین اینکه کلیک راست روی دسکتاپ چه منویی را باز کند (منوی محیط دسکتاپ یا منوی مدیر پنجره).
· افکت‌ها: افزودن افکت‌هایی مانند water effect هنگام کلیک (بسته به قابلیت‌های مدیر پنجره).

5. تغییرات مدیر پنجره (Window Manager)

· ظاهر پنجره‌ها: تغییر رنگ، ضخامت و سبک حاشیه پنجره‌ها (border)، دکمه‌های نوار عنوان (مینیمایز، ماکزیمایز، بستن) و نوار عنوان (titlebar).
· انیمیشن‌ها: تنظیم انیمیشن باز و بسته شدن، کوچک و بزرگ کردن پنجره‌ها.
· شفافیت (Transparency): اعمال شفافیت برای پنجره‌های فعال، غیرفعال یا منوها.
· سایه پنجره‌ها (Drop Shadows): تنظیم رنگ، بلوری شدن و offset سایه‌ها.
· قوانین پنجره‌ها: تعیین موقعیت، اندازه و workspace پیش‌فرض برای برنامه‌های خاص (مثلاً همیشه ترمینال را در workspace 2 باز کن).

6. تغییرات لاگرین/صفحه ورود (Login Screen/LightDM)

· تم و ظاهر: تغییر تصویر زمینه، رنگ‌ها، موقعیت فیلدهای کاربر و رمز.
· کاربران موجود: انتخاب لیست کاربران قابل نمایش.
· رفتار: تنظیم sleep، خاموش شدن خودکار و سایر گزینه‌ها.


جمع‌بندی نهایی

اگر بتوانی آن را تصور کنی، به احتمال زیاد با ویرایش فایل‌های پیکربندی در لینوکس می‌توانی آن را پیاده‌سازی کنی. محدودیت اصلی، دانش تو و محدودیت‌های گرافیکی خود محیط دسکتاپ یا مدیر پنجره است.

آیا می‌خواهی روی یکی از این موارد به طور خاص تمرکز کنیم؟ (مثلاً: ساخت یک پنل کاملاً سفارشی، تغییر کامل تم LXDE یا تنظیم قوانین برای پنجره‌ها). موضوع را انتخاب کن تا با هم جلو برویم.

 

[saalek110]

سالک: خود دبیان یا هر دیسترویی که نصب کردیم را هم می توانیم دستکاری کنیم؟

بله، به طور کامل. این یکی از قدرتمندترین و در عین حال خطرناک‌ترین جنبه‌های لینوکس است.

وقتی شما یک توزیع مانند دبیان را نصب می‌کنید، در واقع یک سیستم پایه به همراه مجموعه‌ای از بسته‌های پیش‌فرض (نرم‌افزار، ابزارها، محیط دسکتاپ) نصب کرده‌اید. شما تقریباً هر بخشی از این مجموعه را می‌توانید حذف، جایگزین یا بازنویسی کنید.

چگونه می‌توان یک توزیع نصب‌شده را دستکاری کرد؟

دستکاری در سه سطح اصلی اتفاق می‌افتد:

1. سطح کاربر و برنامه‌ها (ساده و امن)
· کاری که شما تا الان انجام دادید: تغییر تنظیمات کاربری در پوشه ~/.config/ برای شخصی‌سازی LXDE.
· نصب و حذف نرم‌افزار: با استفاده از مدیر بسته apt (در دبیان) می‌توانید هزاران برنامه اضافه یا حذف کنید.
· این تغییرات فقط بر روی حساب کاربری شما تأثیر می‌گذارد و در صورت اشتباه، معمولاً با حذف پوشه ~/.config/ یا پروفایل کاربر قابل بازگشت است.
2. سطح سیستم (نیازمند دسترسی root، با احتیاط)
· ویرایش فایل‌های پیکربندی سیستم: فایل‌های داخل /etc/ (مانند /etc/network/interfaces برای شبکه یا /etc/apt/sources.list برای مخازن نرم‌افزاری).
· حذف یا به‌روزرسانی بسته‌های سیستمی: حتی می‌توانید بسته‌های هسته (kernel) را عوض کنید.
· ایجاد یا حذف سرویس‌های سیستمی: تعیین کنید چه خدماتی هنگام بوت اجرا شوند.
· هشدار: اشتباه در این سطح می‌تواند سیستم را غیرقابل بوت یا ناپایدار کند.
3. سطح هسته و ساختار پایه (پیشرفته و پرخطر)
· ساخت یک توزیع سفارشی از پایه: پروژه‌هایی مانند Linux From Scratch (LFS) به شما یاد می‌دهند چگونه یک سیستم لینوکس کاملاً شخصی، از کامپایل هسته تا انتخاب کوچک‌ترین ابزارها، بسازید.
· تغییر کد منبع و کامپایل مجدد: اگر برنامه‌نویس باشید، می‌توانید کد منبع هر برنامه یا حتی خود هسته لینوکس را تغییر دهید و نسخه شخصی خودتان را بسازید.
· این سطح نهایت آزادی را به شما می‌دهد.

یک مثال عملی از "دستکاری توزیع"

فرض کنید از محیط دسکتاپ پیش‌فرض دبیان (مثلاً GNOME) خوشتان نمی‌آید:

1. می‌توانید کل محیط GNOME را به همراه تمام وابستگی‌هایش حذف کنید: apt purge gnome*
2. سپس یک محیط دسکتاپ کاملاً متفاوت مانند LXDE را نصب کنید: apt install lxde
3. حتی می‌توانید مدیر نمایش ورود (Display Manager) را از GDM به LightDM تغییر دهید.
4. در نهایت، یک سیستم دارید که از نظر ظاهری و عملکرد، شبیه به یک توزیع مبتنی بر LXDE (مثل Lubuntu) است، اما روی پایه دبیان بنا شده.

قانون طلایی و هشدار نهایی

"با قدرت بزرگ، مسئولیت بزرگ می‌آید". این اصل برای دستکاری توزیع کاملاً صادق است.

· همیشه از داده‌های مهم خود Backup داشته باشید.
· قبل از حذف بسته‌های بزرگ یا سیستمی، با دستوری مثل apt show [package-name] یا apt rdepends [package-name] بررسی کنید که چه بسته‌های حیاتی دیگری به آن وابسته نیستند.
· تغییرات بزرگ را ابتدا در یک ماشین مجازی (Virtual Machine) یا روی یک سیستم غیرمهم تست کنید.

---

جمع‌بندی: شما نه تنها می‌توانید، بلکه تشویق هم می‌شوید که سیستم لینوکس خود را دقیقاً مطابق نیازتان دستکاری کنید. این، ذات فلسفه نرم‌افزار آزاد و منبع‌باز است. از این آزادی لذت ببرید، اما مسئولانه و با دانش پیش بروید.

حالا که می‌دانی قدرت دستکاری چقدر عمیق است، آیا دوست داری روی یک تغییر سطح سیستم (مثلاً اضافه کردن یک مخزن نرم‌افزاری جدید یا تغییر یک تنظیم سیستمی در /etc/) کار کنیم؟ یا ترجیح می‌دهی روی همان شخصی‌سازی LXDE تمرکز کنیم؟

 

[saalek110]

سالک: ابزار تغییر فایلها مقداری بحث شد در تاپیک..
افق چه کارهایی میشه هم مقداری گفته شد...
خودتان می توانید با هوش مصنوعی deepseek یا دیگر هوش مصنوهی ها مثل chatgpt کارها را ادامه بدهید....
البته من علاقه دارم ادامه بدهم ولی شاید بروم سراغ کارهای مهم تر .