لینوکس یک سیستمعامل متنباز و رایگان است که هسته اصلی آن در سال ۱۹۹۱ توسط لینوس توروالدز ایجاد شد. امروزه لینوکس به یکی از پایههای مهم دنیای فناوری تبدیل شده و در سرورها، ابررایانهها، دستگاههای توکار (Embedded)، موبایل (اندروید) و حتی رایانههای رومیزی استفاده میشود.
---
مزایای لینوکس:
1. متنباز (Open Source): کد منبع آن قابل مشاهده، تغییر و توزیع است.
2. امنیت بالا: به دلیل ساختار مجوزها و جامعه گسترده بررسی کد، نسبت به بسیاری از سیستمعاملها امنتر است.
3. پایداری و ثبات: سرورهای لینوکس اغلب بدون نیاز به راهاندازی مجدد برای سالها کار میکنند.
4. انعطافپذیری: میتوان آن را برای کاربردهای خاص سفارشی کرد.
5. هزینه صفر: اکثر توزیعها رایگان هستند.
---
توزیعهای معروف لینوکس (Distros):
· اوبونتو (Ubuntu): مناسب برای تازهکارها، جامعه پشتیبانی بزرگ.
· دبیان (Debian): پایدار، پایه بسیاری از توزیعها مانند اوبونتو.
· فدورا (Fedora): با آخرین فناوریها، مرتبط با جامعه Red Hat.
· آرچ (Arch): برای کاربران حرفهای، سفارشیسازی بالا.
· CentOS / Rocky Linux: جایگزین رایگان برای Red Hat Enterprise Linux.
---
کاربردهای لینوکس:
· سرورها: بیش از ۹۰% سرورهای دنیا از لینوکس استفاده میکنند.
· ابررایانهها: تمام ۵۰۰ ابررایانه برتر دنیا لینوکس اجرا میکنند.
· دستگاههای توکار: روترها، تلویزیونهای هوشمند، خودروها.
· دسکتاپ: گزینهای سبک و سریع برای رایانههای قدیمی یا علاقهمندان.
· توسعه نرمافزار: محیطی قدرتمند برای برنامهنویسی (مخصوصاً پایتون، سی، و...).
معایب یا چالشها:
· منحنی یادگیری: برای تازهکاران ممکن است ابتدا سخت باشد (خصوصاً خط فرمان).
· پشتیبانی سختافزار: ممکن است برخی درایورها بهطور پیشفرض موجود نباشند.
· کمبود برخی نرمافزارهای اختصاصی: مانند Adobe Creative Suite.
چرا لینوکس یاد بگیریم؟
· درک عمیقتر از سیستمعامل و شبکه
· فرصتهای شغلی در DevOps، امنیت، مدیریت سرور
· آزادی در کنترل کامل سیستم
