گیرنده و فرستنده رادیویی و نقش ترانزیستور در آن

saalek110

Well-Known Member
رادیو یکی از مهم‌ترین فناوری‌های ارتباطی سده بیستم بود. در قلب این فناوری، «مدولاسیون» جای دارد، کار ساده‌ای که انتقال سیگنال صوتی را بر روی موج حامل انجام می‌دهد. مهم‌ترین انواعش AM (مدولاسیون دامنه) و FM (مدولاسیون فرکانس) هستند که کاربرد گسترده‌ای در پخش رادیویی، سیستم‌های مخابراتی و تجهیزات دیگر دارند.

AM چیست؟
AM مخفف Amplitude Modulation، یا دقیق‌تر، مدولاسیون دامنه است. در این روش:

یک موج حامل با فرکانس ثابت تولید می‌شود (مثلاً ۵۰۰ کیلوهرتز).

سیگنال صوتی (مثلاً صدای انسان یا موسیقی) باعث تغییر دامنه این موج حامل می‌شود.

به عبارت ساده، شدت موج کم‌وزیاد می‌شود، اما فرکانس آن ثابت باقی می‌ماند.

مهم‌ترین ویژگی‌های AM
سازگاری بالا: ساخت گیرنده‌ی AM ساده است، انتقال‌دهنده و گیرنده‌ی آن با قطعات الکترونیکی راحت قابل ساختند .
برد زیاد: خصوصاً در باندهای بلند (LW/MW)، سیگنال AM می‌تواند با بازتاب در یونوسفر تا هزاران کیلومتر فاصله طی کند .
آسیب‌پذیری در برابر نویز: چون نویز دامنه را تغییر می‌دهد،AM در شرایط جوی و تداخل‌ها کیفیت پایین‌تری دارد.
کیفیت پایین‌تر صوت: پهنای باند محدود AM (حدود ۵ کیلوهرتز) کیفیت استریو و فرکانس‌های بالا ندارد و بیشتر برای گفتار مناسب‌تر است.
FM چیست؟
FM مخفف Frequency Modulation، یا مدولاسیون فرکانس است. در این روش:

موج حامل با دامنه ثابت باقی می‌ماند.

سیگنال صوتی باعث تغییر فرکانس لحظه‌ای موج حامل می‌شود.

ویژگی‌های کلیدی FM
کیفیت صوت عالی: FM پهنای باند صوتی بالاتری دارد و امکان پخش استریو مهیا است.

مقاومت در برابر نویز: چون نویز معمولاً دامنه را تغییر می‌دهد و دامنه در FM ثابت است، این سیستم کم‌تر دچار تداخل می‌شود و کیفیت پخش موسیقی بهتر حفظ می‌شود .

پهنای باند بیشتر: پهنای باند FM حدود ۲۰ کیلوهرتز است و این امکان را فراهم می‌کند که اطلاعات بیشتری منتقل شود .

برد کمتر: FM غالباً تا حدود ۸۰ کیلومتر بازپخش می‌شود؛ بعد از آن، کیفیت سیگنال افت قابل‌توجهی پیدا می‌کند.

به طور کلی، در مدولاسیون دامنه یا همان AM (Amplitude Modulation)، اطلاعات صوتی یا داده‌ای با تغییردادن دامنه (یعنی بلندی موج) سیگنال حامل منتقل می‌شود. در این روش، فرکانس سیگنال حامل ثابت باقی می‌ماند و تنها شدت یا قدرت موج در طول زمان نوسان می‌کند تا شکل سیگنال اصلی در آن بازتاب یابد.

در مقابل، مدولاسیون فرکانس یا (FM (Frequency Modulation، اطلاعات را با تغییر فرکانس لحظه‌ای سیگنال حامل منتقل می‌کند، درحالی‌که دامنه موج بدون تغییر باقی می‌ماند. به عبارت ساده‌تر، در FM فاصله بین قله‌های موج افزایش یا کاهش می‌یابد تا اطلاعات روی آن سوار شود.

این تفاوت ساده در نحوه‌ی کدگذاری اطلاعات روی موج، منجر به تفاوت‌های عمیق‌تری در عملکرد فنی، کیفیت و کاربرد این دو روش شده است.

تفاوت AM و FM

تفاوت‎‌های AM‌ و FM
کیفیت صدا و پهنای باند
یکی از مهم‌ترین عوامل تمایز بین AM و FM، کیفیت صوت منتقل‌شده توسط آن‌هاست. در سیستم AM، به دلیل محدودیت پهنای باند (که معمولاً حدود ۵ کیلوهرتز است)، فرکانس‌های بالاتر صوتی که نقش مهمی در کیفیت و وضوح صدا دارند حذف می‌شوند. این موضوع باعث می‌شود که صدای منتقل‌شده در رادیوهای AM، به‌ویژه هنگام پخش موسیقی، کمی مبهم، تخت و فاقد جزئیات باشد.

در مقابل،FM از پهنای باند بیشتری (تا حدود ۲۰ کیلوهرتز و حتی بیشتر) استفاده می‌کند که امکان پخش صدا با کیفیت بالاتر، شامل جزئیات فرکانس‌های بالا و حتی صدای استریو را فراهم می‌سازد. به همین دلیل، ایستگاه‌های رادیویی که محتوای موسیقی محور دارند، معمولاً از FM استفاده می‌کنند.

حساسیت به نویز و تداخل
یکی از مهم‌ترین چالش‌های پخش رادیویی، مقاومت در برابر نویز و تداخل‌های الکترومغناطیسی است. در سیستم AM، ازآنجایی‌که اطلاعات روی دامنه‌ی موج قرار می‌گیرد، هرگونه تغییر در دامنه – چه ناشی از سیگنال اصلی و چه از نویز – بر صدای خروجی تأثیر می‌گذارد. این بدان معناست که AM به شدت در معرض نویزهایی مانند رعدوبرق، تجهیزات الکتریکی و حتی موتورهای خودرو قرار دارد. نتیجه این تداخل، ایجاد صدای خش‌دار، قطع‌ و وصل‌های ناگهانی یا افت کیفیت شدید خواهد بود.

در مقابل، FM به دلیل اینکه اطلاعات را در فرکانس موج کد می‌کند، به تغییرات دامنه حساس نیست؛ بنابراین بیشتر نویزهای محیطی که معمولاً دامنه موج را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند، در این روش تأثیر قابل‌توجهی ندارند. همچنین گیرنده‌های FM از فیلترهای خاصی مانند limiter استفاده می‌کنند که دامنه را یکنواخت کرده و در نتیجه نویز را تا حد زیادی حذف می‌کنند. این ویژگی باعث می‌شود پخش FM برای کاربردهایی که نیاز به کیفیت صوتی بالا دارند، بسیار مناسب‌تر باشد.

برد و میزان پوشش
برد سیگنال یکی دیگر از تفاوت‌های کلیدی میان AM و FM است. امواج AM معمولاً در باند فرکانسی پایین‌تر (مثلاً ۵۳۰ تا ۱۷۰۰ کیلوهرتز) عمل می‌کنند. در این محدوده، امواج قابلیت بازتاب از لایه یونوسفر را دارند. این خاصیت باعث می‌شود امواج AM بتوانند مسافت‌های بسیار طولانی را طی کنند، حتی تا صدها کیلومتر در شب که در آن شرایط جوی برای انعکاس بهتر است.

از سوی دیگر، FM در فرکانس‌های بالاتری (۸۸ تا ۱۰۸ مگاهرتز) فعالیت می‌کند. این محدوده فرکانسی باعث می‌شود امواج FM بیشتر به خط مستقیم محدود شوند و به‌راحتی از موانعی مانند کوه، ساختمان یا دره عبور نکنند. در نتیجه، برد مؤثر FM معمولاً بین ۵۰ تا ۱۰۰ کیلومتر است و برای پوشش مناطق وسیع نیاز به ایستگاه‌های تقویتی بیشتر یا پخش‌کننده‌های محلی دارد.

پیچیدگی فنی و هزینه
از نظر فنی، گیرنده‌ها و فرستنده‌های AM ساختار ساده‌تری دارند. به همین دلیل، در ابتدای تاریخ رادیو، مدولاسیون دامنه اولین گزینه مورداستفاده بود و گیرنده‌های رادیویی ابتدایی نیز بر اساس همین روش کار می‌کردند. این سادگی در طراحی همچنین به معنای هزینه پایین‌تر در تولید تجهیزات AM است.

در سوی مقابل، مدولاسیون فرکانس نیاز به اجزای دقیق‌تری مانند اسیلاتور کنترل‌شونده با ولتاژ (VCO) و فیلترهای خاص دارد. طراحی گیرنده‌ی FM نیز به دلیل استفاده از محدودکننده و مدار دی‌مدولاتور فرکانسی پیچیده‌تر است. در نتیجه، هزینه تجهیزات FM معمولاً بالاتر از AM است، اگرچه با پیشرفت تکنولوژی این اختلاف در سال‌های اخیر کمتر شده است.

دامنه فرکانسی در رادیو
AM در محدوه MW/LW کار می‌کند (حدود ۵۳ kHz تا ۱.۷ MHz )
FM عمدتاً در باند VHF، بین ۸۸ تا ۱۰۸ مگاهرتز (در بعضی کشورها، مانند ژاپن، ۷۶–۹۰ MHz فعالیت می‌کند)
مزایا و معایب
AM
مزایا:

پیاده‌سازی آسان و ارزان.
برد گسترده، ایده‌آل برای مناطق دور‌افتاده و پخش سراسری، مانند شبکه‌های خبری.
معایب:

کیفیت پایین صدا، مخصوصاً برای موسیقی.
بسیار حساس به نویزهای محیطی و تداخل‌های جوی.
FM
مزایا:

صدای با کیفیت بالا و استریو.
مقاومت مناسب در برابر نویز یا اختلالات الکترومغناطیسی.
معایب:

برد محدود.
سخت‌تر بودن طراحی گیرنده و انتقال‌دهنده.
چه زمانی کدام روش مناسب‌تر است؟
پخش مناطق دوردست، مناطق روستایی و فرستنده‌های سراسری → AM کاربردی‌تر است، به‌ویژه در مکان‌هایی که زیرساخت‌های صوتی محدود هستند.

پخش موسیقی‌محور در شهرها یا مناطق پرتراکم → AM گزینه مناسب‌تری است؛ به همین دلیل بیشتر ایستگاه‌های موسیقی از FM استفاده می‌کنند.

 

saalek110

Well-Known Member
youtu.be/ljNVseTkQs4?si=KTO_7lWRK0gH-XTZ

از آی سی lm386 برای تقویت استفاده کرده.
شرح این آی سی توسط chatgot:

بله ✅ آی‌سی 386 که معمولاً با نام LM386 شناخته می‌شود، در گیرنده‌های رادیویی کاربرد دارد — اما نه برای بخش دریافت سیگنال رادیویی، بلکه برای تقویت صدای خروجی.
LM386 دقیقاً چه کاری در رادیو انجام می‌دهد؟
این آی‌سی یک تقویت‌کننده صوتی کم‌مصرف است.
در رادیوهای ساده AM/FM، بعد از اینکه سیگنال RF دمدوله شد و تبدیل به صدا شد،
صدای ضعیف تولید شده وارد LM386 می‌شود
و LM386 آن را تقویت می‌کند تا بتواند یک اسپیکر کوچک را راه‌اندازی کند
در کدام قسمت گیرنده استفاده می‌شود؟
یک گیرنده ساده معمولاً این بخش‌ها را دارد:
1️⃣ آنتن
2️⃣ مدار تیونینگ (LC)
3️⃣ آشکارساز / دمدولاتور
4️⃣ تقویت‌کننده صوتی (اینجا LM386 استفاده می‌شود)
5️⃣ اسپیکر
⚙️ چرا LM386 محبوب است؟
✔ کار با ولتاژ پایین (۵ تا ۱۲ ولت)
✔ قطعات جانبی کم
✔ مناسب پروژه‌های دانش‌آموزی و آموزشی
✔ صدای نسبتاً خوب برای اسپیکر کوچک
نمونه کاربرد در رادیو ساده
⚠ نکته مهم
LM386 گیرنده رادیویی نیست ❌
فقط تقویت‌کننده صوتی است ✔
 

saalek110

Well-Known Member
youtu.be/bZlIx4CGtX4?si=qI9VkXdwGUYQSr6f

نقشه یک گیرنده fm
فیلم انگلیسی است ولی واضح صحبت می کند،روی نقشه مدار هم صحبت می کند.
از 386 برای تقویت، استفاده کرده.
 

saalek110

Well-Known Member
سالک: در گیرنده دو ترانزستوری که از lm386 به عنوان تقویت کننده استفاده می کند ، نقش دو ترانزیستور چیه
سالک : جواب هوش مصنوعی را در زیر آوردم ولی نمی دونم درست میگه یا نه. ولی شاید مفید باشه.
Chatgpt:
در یک گیرنده رادیویی دو ترانزیستوری که از LM386 به‌عنوان تقویت‌کننده صوت استفاده می‌کند، معمولاً هر بخش وظیفه جداگانه‌ای دارد. اجازه بده ساده و دقیق برات باز کنم:
نقش دو ترانزیستور در گیرنده
1️⃣ ترانزیستور اول → تقویت‌کننده RF (فرکانس بالا)
این ترانزیستور:
سیگنال بسیار ضعیف آنتن را دریافت می‌کند
آن را تقویت اولیه می‌کند
بهره مدار را بالا می‌برد
حساسیت گیرنده را زیاد می‌کند
اگر این مرحله نباشد، فقط ایستگاه‌های خیلی قوی گرفته می‌شوند.
2️⃣ ترانزیستور دوم → آشکارساز یا تقویت IF/AF اولیه
بسته به نوع مدار (AM ساده یا سوپرهترودین)، این ترانزیستور می‌تواند:
نقش آشکارساز (Detector) را داشته باشد و موج حامل را حذف کند
یا تقویت‌کننده فرکانس میانی (IF) باشد
یا یک پیش‌تقویت‌کننده صوت قبل از LM386 باشد
خروجی این مرحله، سیگنال صوتی ضعیف است.
نقش LM386 در این مدار
LM386 دیگر با فرکانس رادیویی کاری ندارد.
کارش این است که:
سیگنال صوتی ضعیف را تقویت کند
آن را به اندازه‌ای برساند که بتواند بلندگو را راه‌اندازی کند
یعنی:

آنتن → ترانزیستور ۱ → ترانزیستور ۲ → LM386 → بلندگو
جمع‌بندی ساده
ترانزیستور اول.......تقویت سیگنال رادیویی ضعیف
ترانزیستور دوم.......آشکارسازی یا پیش‌تقویت صوت
LM386.........تقویت نهایی صدا برای بلندگو
اگر بخواهی، می‌توانم یک مدار نمونه را مرحله‌به‌مرحله تحلیل کنم تا دقیق ببینی هر قطعه چه می‌کند.
 

saalek110

Well-Known Member

در سایت بالا دو نقشه و توضیحاتی آورده شده..

fm-radio-circuit-diagram.png
مدار اول از دو ترانزیستور BF494 استفاده می کند. یکی از ترانزیستورها (T1) به همراه خازن متغیر VC و سیم پیچ L1، نوسان ساز کلپیتس را تشکیل می دهد. این بخش مسئول تولید و تنظیم فرکانس رزونانس برای دریافت سیگنال های FM است. ترانزیستور دوم (T2) نقش تقویت کننده سیگنال دریافتی را دارد.

سیم پیچ L1 با 4 دور سیم مسی 22 SWG و قطر 4 میلی متر ساخته شده است. این نوع طراحی یک هسته هوا دارد که مناسب برای فرکانس های بالا می باشد.

با تنظیم خازن متغیر VC (با ظرفیت حدود 22 پیکوفاراد)، مدار قادر است فرکانس دریافتی را در محدوده استاندارد FM تنظیم کند. خروجی سیگنال تقویت شده به آی سی LM386 ارسال می شود که وظیفه تقویت نهایی و درایو بلندگو را دارد.

نکته مهم ✅ در این مدار وجود فیلتر پایین گذر تشکیل شده توسط R3، C3 و C10 است که کمک می کند سیگنال های فرکانس بالا حذف شده و تنها صدای فرکانس پایین خروجی بگیرد.
fm-receiver-circuit-diagram.png

در مدار دوم، همان ساختار کلی حفظ شده است، اما ترانزیستورهای BF494 با 2N3904 جایگزین شده اند. همچنین طراحی مدار نوسان ساز و تانک LC مشابه است. تفاوت اصلی در مقدار برخی مقاومت ها و نحوه تغذیه مدار است.

در این مدار، بهترین عملکرد زمانی حاصل شد که با ولتاژ 3.3 تا 3.5 ولت تغذیه شد. در صورتی که ولتاژ بیشتر باشد، عملکرد نوسان ساز مختل می شود و سیگنال دریافتی کیفیت مطلوبی نخواهد داشت.

در این مدار هم سیگنال نوسانی توسط خازن C2 کوپله شده و به ورودی تقویت کننده صوتی LM386 داده می شود. بلندگو نیز توسط خازن خروجی 220 میکروفاراد به خروجی آی سی متصل است.

در تست عملی، این مدار عملکرد ضعیف تری نسبت به مدار اول داشت که می تواند ناشی از حساسیت بیشتر ترانزیستور 2N3904 به تنظیمات باشد.
 

saalek110

Well-Known Member
سالک:فرق گیرنده fm تک تراتزیستوری و دو ترانزیستوری چیه
Chatgpt:
فرق گیرنده FM تک‌ترانزیستوری و دو ترانزیستوری بیشتر در قدرت تقویت، حساسیت، کیفیت صدا و پایداری مدار است. ساده و فنی برات توضیح می‌دهم
گیرنده FM تک‌ترانزیستوری
ویژگی‌ها:
فقط یک ترانزیستور دارد.
سالک: در ۴ عکس زیر ، یک مدار گویا تک ترانزیستوری است. و اون عکس سیاه هم فکر کنم تک ترانزیستوری است.۴ عکس را chatgpt داده.من ضمیمه کردم.دو تا از مدارها آی سی ۳۸۶ داره ، یکی از این مدارها دو ترانزیستوری است.

Screenshot_۲۰۲۶-۰۲-۱۸_۰۲۵۷۴۲.jpg
Screenshot_۲۰۲۶-۰۲-۱۸_۰۲۵۴۱۵.jpgScreenshot_۲۰۲۶-۰۲-۱۸_۰۲۵۴۰۴.jpgScreenshot_۲۰۲۶-۰۲-۱۸_۰۲۵۳۵۵.jpg
معمولاً همان ترانزیستور هم نوسان‌ساز است هم آشکارساز.
طراحی ساده و قطعات کم.
مصرف برق پایین.
مزایا:
✔ ساخت راحت
✔ ارزان
✔ آموزشی و مناسب یادگیری
معایب:
✖ حساسیت کم (ایستگاه‌های ضعیف را سخت می‌گیرد)
✖ صدای ضعیف
✖ پایداری فرکانس کم (با دست نزدیک شود، موج جابجا می‌شود!)
گیرنده FM دو ترانزیستوری
ویژگی‌ها:
یک ترانزیستور برای بخش RF (دریافت و نوسان)
ترانزیستور دوم برای تقویت صوت
تفکیک وظایف بهتر
مزایا:
✔ حساسیت بالاتر
✔ صدای قوی‌تر
✔ پایداری بهتر
✔ نویز کمتر
معایب:
✖ کمی پیچیده‌تر
✖ مصرف کمی بیشتر
جمع‌بندی ساده
مورد مقایسه.....تک‌ترانزیستوری........دو ترانزیستوری..........
حساسیت..............کم.......................بیشتر
کیفیت صدا..........ضعیف...................بهتر
قدرت خروجی...........کم.....................بیشتر
پایداری.................پایین.....................بالاتر
سختی ساخت.........ساده...................متوسط

اگر هدفت یادگیری و آزمایش است → تک‌ترانزیستوری خوبه.
اگر می‌خواهی واقعاً رادیو گوش بدهی با صدای قابل قبول → دو ترانزیستوری بهتره.

Screenshot_۲۰۲۶-۰۲-۱۸_۰۲۴۱۴۲.jpgScreenshot_۲۰۲۶-۰۲-۱۸_۰۲۴۱۵۶.jpgScreenshot_۲۰۲۶-۰۲-۱۸_۰۲۴۲۰۹.jpgScreenshot_۲۰۲۶-۰۲-۱۸_۰۲۴۵۰۸.jpg
 
آخرین ویرایش:

saalek110

Well-Known Member
Chatgpt:

بریم دقیق و فنی ولی ساده بازش کنیم که کاملاً جا بیفته
در گیرنده FM دو ترانزیستوری، هر ترانزیستور یک وظیفه جدا دارد:
ترانزیستور اول (بخش RF)
کارهایی که انجام می‌دهد:
1️⃣ تقویت سیگنال رادیویی (RF Amplification)
سیگنال آنتن خیلی ضعیف است (چند میکروولت).
این ترانزیستور آن را تقویت می‌کند.
2️⃣ تشکیل مدار تشدید (LC Tank)
سلف + خازن متغیر = انتخاب یک فرکانس خاص (مثلاً 100MHz)
این قسمت تعیین می‌کند کدام ایستگاه گرفته شود.
3️⃣ آشکارسازی اولیه FM
در مدارهای ساده، همان ترانزیستور اول تغییرات فرکانس FM را تبدیل به تغییرات دامنه کوچک می‌کند.
(به کمک خاصیت غیرخطی پیوند بیس-امیتر)
خروجی این مرحله هنوز صدای قوی نیست؛ فقط سیگنال صوتی ضعیف استخراج شده.
ترانزیستور دوم (تقویت صوت)
کارهایی که انجام می‌دهد:
1️⃣ تقویت سیگنال صوتی (AF Amplification)
سیگنال صوتی که از ترانزیستور اول آمده خیلی ضعیف است.
این ترانزیستور آن را چند برابر می‌کند.
2️⃣ راه‌اندازی هدفون یا بلندگو
خروجی این مرحله می‌تواند:
هدفون کریستالی
هدفون معمولی
یا حتی یک اسپیکر کوچک
را تغذیه کند.
تفاوت عملکردی واقعی
اگر فقط یک ترانزیستور باشد:
همان باید هم RF را تقویت کند......هم آشکارسازی کند......هم صدا را تقویت کند
در نتیجه:
بهره کم می‌شود......اعوجاج بیشتر می‌شود.......صدا ضعیف می‌شود
اما در مدار دو ترانزیستوری:
مرحله اول = کار فرکانس بالا (MHz)
مرحله دوم = کار فرکانس پایین (صوت Hz تا kHz)
جدا بودن این دو باعث می‌شود: ✔ حساسیت بالا....✔ نویز کمتر........✔ صدای تمیزتر

اگر بخواهیم خیلی مهندسی بگوییم:
مرحله اول = RF Stage
مرحله دوم = AF Stage
جدا شدن RF و AF یعنی طراحی حرفه‌ای‌تر.
 
آخرین ویرایش:

saalek110

Well-Known Member
Majid-Nik
تاریخ عضویت: ۱۳۸۷/۱۱/۰۸ پست: ۷۷




یک فرستنده FM ترانزیستوری چگونه کار میکند؟( همراه با مدار عملی )
۱۸:۲۳ ۱۳۸۷/۱۱/۱۳
با سلام خدمت عزیزان بزرگوار... :biggrin:

امروز یک مدار فرستنده FM ساده با دو ترانزیستور رو براتون گذاشتم.

چرا دو تا ترانزیستور؟ آره میشه با یه دونه هم ساخت ولی اینطوری هم یه خورده علمی تره و هم یه خورده باید

یواش یواش بریم سره مدارات پیشرفته تر... :eek:

من تشخیص دادم کسانی که بتونن یه مدار فرستنده FM یک ترانزیستور رو بسازن اینو هم میتونن پس برای فرستندها اینو انتخاب کردم.

خوب اول مدار یا شماتیک رو براتون میذارم. :redface:



این مدارو خودم با EWB طراحی کردم البته با آموخته های قبلی و مطالعه ی زیادی که تو فرستنده ها دارم

خودم این مدارو ساختم تا برد 150 مترو ازش گرفتم ، خیلی با کیفیته به ساتشم می ارزه

الان نمیدونم کجا گذاشتمش پیداش کردم یه عکس ازش میندازم واستون.

قطعات:

1) یه میکروفون خازنی
2) مقاومت 22 کیلو اهم
3) مقاومت 10 کیلو اهم
4) مقاومت 1000 کیلو اهم ( 1 مگا اهم )
5) مقاومت 47 کیلو اهم
6) مقاومت 470 اهم
7) خازن الکترولیت ( شبیه استوانست ) 2.2uF
8) خازن عدسی 22 نانو فاراد روش نوشته 223 ( دو عدد )
9) خازن عدسی 1 نانو فاراد روش نوشته 102
10) خازن عدسی 5.6 پیکو فاراد روش نوشته 5.6
11) خازن عدسی 47 پیکو فاراد روش نوشته 47
12) خازن عدسی 27 پیکوفاراد روش نوشته 27
13) ترانزیستور BC547 ( دو عدد )
14) باتری 1.5 ولت ( از این معمولی ها دو عدد )
15) یه آنتن معمولی از این 45 سانتیا
16) در مورد سلف کامل توضیح میدم...( سیم پیچ )

نه نه نه!!! نترسید مدار فوق العاده ساده ایه ، خازنو مقاومت ها و میتونین از یه مغازه الکترونیک خریداری کنید

یادتون باشه اگه قطعات نو باشن کیفیت و برد مدار بهتره.

میتونین دلو جیگر یه رادیو قدیمی یا وسایل بدرد نخور الکترونیکی رو باز کنید و قطعات مورد نیاز و ور دارید.

خوب حالا پله پله میریم تا مدارو بسازیم.

توضیح کامل و ابتدایی ، پله به پله...

در مورد سلف یا اون سیم پیچی که توی مدار هست باید بگم که یه میله ی به قطر 3.5 میلیمترو میگیری

یه سیم روکش دار ( توی سیم پیچی های موتور الکتریکی ها میتونی پیداش کنی ) رو 5 دور دورش حلقه میکنی عین این شکل پایینی!!!


خود سیم هم اندازش 0.5 میلیمتر یا 0.7 میلیمتر باشه منظورم همون قطر سیمه ها...

گام اول...

EEE ما مدارهارو رو چی سوار کنیم؟؟؟

خوب توی همین سایت فکر کنم تو قسمت مدار های آلانوگ یه قسمتیه که ساخت فیبر مدارت چاپی رو توضیح میده

آره فیبر مدار چاپی همون تخته ای که قطعات روش سوارن...

خوب مدارو با فیبرش در اختیارتونه ( یعنی باید فیبرو درست کنید ) اگه طرز تهیه ی فیبر تو قسمت آنالوگ نبود

چند روز دیگه طرز ساخت اونو تو قسمت مدار های آنالوگ میزارم.

((( یه روش دیگم میشه !!! کاری که خودم میکنم!!! میتونین از کارتون استفاده کنین آره کارتون!!!

با یه موژیک یا خودکار طرح اولیه رو بکشید پایه ی قطعات رو اونقدر روش فشار بدید تا از اون ورش بیاد بیرون

حالا از زیر طبق نقشه همرو با هم لحیم کنید!!! این کمخرج ترین راهه که خودم کشفش کردم)))


گام دوم...

خوب حالا باید قطعات رو مثه شکل روی برد یا کارتون سوار کنید...!!!

پایه هارو از زیر طبق نقشه ای که با خودکار کشیدید با هم لحیم کنید!!!

به ترتیب مقاومت ها خازن ها ترانزیستور ها ، همه و همه رو لحیم کنید.

مواظب باشد سیم پیچ شما یک سیم مسی عایق داره ( روکش دار ) پس دو قسمتی که به مدار متصلند

باید به وسیله ی یک جسم تیز خراشیده و رسانا شود.

بیش از حد ترانزیستور ها رو داغ نکنید

گام سوم...

پس از وصل میکروفون ( یه میکروفون خازنی رو وردارو زیرشو ببین ، ببین یه پایش به بدنه متصله آره همونه

به اون پاییه زمین یا منفی میگن که به منفی مدار وصل میشه پای دیگشم به خازن 22 نانو ) ، انتنم که وصل

کردی باتری رو بدن به تن مدار !!! آها مدارتون روشن شد...

گام چهارم...


خوب یه رادیو وردارید بزارین رو موج اف ام ( یه خبر خوب تمام رادیو ها FM دارن ، یعنی بیشترشون فقط FM

دارن منظورم اینه که مدارتون خیلی کاربرد بیشتری داره نسبت به فرستنده AM حتی گوشیتون رادیو FM داره ، اگه 1100 نباشه!!!

خوب رادیو رو روشن کن اگه دیجیتال باشه خیلی بهتره مثه رادیو اتوموبیل ، بهد از موج 88 شروع کن به سرچ کردن

تو فرستندت حرف بزن همین طور ایستگاه رو تغییر بده تا صدات تو رادیو شنیده بشه!!!

به همین راحتی...

اصلا FM یعنی چی؟ ، این مدار چطوری کار میکنه ؟ این قطعات اینجا چی کارن؟؟؟

قند عسلم ، FM یعنی اف= فرکانس و ام= مدولاسیون

اینا چین؟

فرکانس که فرکانسه ! مدولاسیونم یعنی یه موج پیام که میتونه صدای تو باشه رو سواره یه موج با فرکانس بالا کنی که بش میگیم کریر یا حامل...

پس اف ام یعنی مدولاسیون فرکانس!!!

این مدار چطوری کار میکنه ؟


میکروفون صدای تورو تبدیل به جریان الکتریکی میکنه ، اون مقاومت 22 کیلو اهم هم داره میکروفون

مدارو بایاس ( روشن ، تغذیه ) میکنه ، از یه خازن ( کوپلاز ) عبور میکنه تا فقط یه موج AC که فقط فرکانس صدای توست ازش عبور کنه!!!

بعدش میآد توی ترانزیستور اول ، ترانزیستور اول میآد صدای تو رو قوی میکنه که بهش یگیم پری آمپلی فایر

یعنی یه پیش تقویت کننده ، دقت کن اینجا هنوز سیگنال پیام رو داریم که فقط تقویت شده!!!

به وسیله ی خازن ( کوپلاژ ) 2.2uF صدای تقویت شدی شما میره تو ترانزیستور دومی!!!

اینجا ترانزسیتور دومی 3تا کار انجام میده ، هم اسیلاتوره ( موج کریر میسازه ) هم میکسره ( موج کریرو

با موج پیام مدوله ( سوار ) میکنه ) و هم یه تقویت کننده آر اف!!!

خوب صداتون که رو موج کریر سوار شد به وسیله ی خازن 27 پیکوفاراد به آنتن میره تا پخش شه!!!

کاره مقاومت 10 کیلو و 47 کیلو هم اینه که ترانزیستورو بایاس کنن یعنی روشن نگهش دارن.

اون یک مگه اهم هم داره فیدبک میکنه خروجی ترانزیستور اولی رو روی ورودیش تا با این کار ما یه

مدار نسبتن پایدار ( تغذیه خودکار ) داشته باشیم!!!

مقاومت 470 اهم پایه ی منفی ترانزیستور (امیتر) رو به زمین وصل میکنه.

تموم شد...

اگه توضیحی چیزی مونده که من یادم رفته باشه بگین تا بیشتر توضیح بدم!!!

همان طور که تو عکس پایین مشاهده میکنید موج سینوسیه سیاه رنگ سیگنال پیام ( صداتونه ) و قرمز رنگ

سیگنال مدوله شده که از آنتن پخش میشه.

بطوریکه با افزایش دامنه ی سیگنال پیام فرکانس سیگنال کریر نیز افزایش و با کاهش دامنه ی پیام فرکانس کریر کاهش می یابد .

این عکسو از خروجی همین مدار از EWB گرفتم...




چند نکته:!!!


1) در این مدار از خازن تریمر برای تغییر فرکانس فرستنده استفاده نشده ، چون این کار یه خورده
باعث پیچیدگی مدار میشد ، ولی شما میتونید با انتخاب یک تریمر با ظرفیت دورو بر 10 پیکوفاراد و موازی
کردن آن با سیم پیچ فرکانس کاری فرستنده را از 90 مگا هرتز تا 108 مگا هرتز تغییر دهید.

2) در مورد ساخت سیم پیچ باید بگم که دقت کنید سیم پیچ شما کاملا حلقوی شده و کج و ماوج نشه
با تغییر فاصله ی حلقه های سیم پیچ ( به خاطر کم شدن ظرفیت سلف ) فرکانس کار هم تغییر میکند
به طوریکه هر چه فاصله ی میون حلقه های سیم پیچ کمتر باشد فرکانس بیشتر و فاصله بیشتر شود
فرکانس کمتر میشود ، ( اما قدرت فرستنده نیز تغییر میکند )

اینم عکس اون کارتونی که قطعات رو باید روش سوار کرد...

این عکس از روی بردمونه... :mrgreen:



و این عکس هم زیرشه ، اونم دستای قشنگه منه!!!



خودمم همراه شما این مدارو ساختم تا نگین فقط طرح الکی میده!!!

البته میتونین بجای خازن 47 پیکو از 18 پیکو یا 12 یا 10 پیکو هم استفاده کنید ، به شرط اینکه یه خورده با سلف ور برید منظورم

همون فاصله هاست من الان همونطور که تو شکل پایین (اون پایین مایینا ) میبینید من مدارو با 18 پیکو بستم...
 

جدیدترین ارسال ها

بالا