کنترل ابزار دقیق: علم اندازهگیری و هدایت فرایندها
کنترل ابزار دقیق، شاخهای از مهندسی است که به اندازهگیری، انتقال، نمایش، ثبت و کنترل پارامترهای فیزیکی و شیمیایی در سیستمهای مختلف میپردازد. این علم نقش کلیدی در اتوماسیون و بهینهسازی فرایندهای صنعتی، علمی و پژوهشی ایفا میکند.کاربردهای کنترل ابزار دقیق:
- صنایع مختلف: نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد، برق، آب و فاضلاب، داروسازی، غذایی، نساجی و ...
- ساختمانها: سیستمهای تهویه مطبوع، گرمایش، روشنایی و ...
- محیط زیست: پایش کیفیت هوا و آب، کنترل آلودگی
- پزشکی: تجهیزات تصویربرداری، دستگاههای تنفس مصنوعی، مانیتورینگ بیمار
- تحقیقات علمی: آزمایشگاهها، رصدخانهها، فضاپیماها
- انتخاب و نصب تجهیزات ابزار دقیق: سنسورها، ترانسمیترها، کنترلرها، شیرهای کنترلی و ...
- طراحی و پیادهسازی سیستمهای کنترل: حلقههای کنترلی، سیستمهای اسکادا، سیستمهای DCS
- برنامهنویسی و پیکربندی کنترلرها: PLCها، DCSها
- عیبیابی و رفع عیب سیستمهای ابزار دقیق:
- کالیبراسیون و نگهداری تجهیزات ابزار دقیق:
- دانش ریاضی و فیزیک: بهخصوص در زمینههای ترمودینامیک، مکانیک سیالات، برق و الکترونیک
- آشنایی با زبانهای برنامهنویسی: PLCها، DCSها
- مهارت حل مسئله و تفکر تحلیلی:
- توانایی کار تیمی و ارتباطی:
- مهارت استفاده از نرمافزارهای شبیهسازی و طراحی:
مهندسی کنترل ابزار دقیق در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری در دانشگاههای مختلف کشور ارائه میشود. دروس این رشته شامل مباحثی در زمینههای زیر است:
- مبانی مهندسی برق و الکترونیک:
- مبانی مهندسی مکانیک:
- مبانی مهندسی شیمی:
- کنترل فرایند:
- سیستمهای ابزار دقیق:
- برنامهنویسی کنترلرها:
- شبیهسازی و طراحی سیستمهای کنترل:
فارغالتحصیلان مهندسی کنترل ابزار دقیق میتوانند در صنایع مختلف، شرکتهای مشاوره، پیمانکاری و تولیدی مشغول به کار شوند. برخی از عناوین شغلی این افراد عبارتند از:
- مهندس ابزار دقیق:
- مهندس کنترل فرایند:
- تکنسین ابزار دقیق:
- کارشناس اتوماسیون:
- محقق کنترل ابزار دقیق:
منابع:
- رشته مهندسی کنترل ابزار دقیق چیست ؟ — از تحصیل تا اشتغال
- ابزار دقیق - ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
- مهندسی ابزار دقیق و کنترل چیست؟
- https://www.famcocorp.com/page/1053/گروه-محصولات
- سنسور
- ترانسمیتر
- کنترلر
- شیر کنترلی
- حلقه کنترلی
- سیستم اسکادا
- سیستم DCS
- PLC
- DCS
- کالیبراسیون
- شبیهسازی
- طراحی سیستمهای کنترل
- مهندسی برق و الکترونیک
- مهندسی مکانیک
- مهندسی شیمی
- کنترل فرایند
- اتوماسیون









