Vim، مخفف «Vi IMproved»، نوعی ویرایشگر متن منبع باز بوده که توسط Bram Moolenaar ایجاد شده است. این ویرایشگر متن در ابتدا در سال ۱۹۹۱ برای انواع سیستمعامل یونیکس منتشر شد، هدف اصلی Vim بهبود و گسترش عملکرد ویرایشگر Vi بود که در سال ۱۹۷۶ ایجاد شد. برخلاف سایر ویرایشگرهای متن قبل از خود، Vim پشتیبانی جامعی از رابطهای مبتنی بر متن و گرافیکی ارائه میدهد و آن را در پلتفرمهای مختلف قابلدسترسی میسازد. در این مطلب از مجله مکتوب در رابطه با اینکه vim editor چیست، چه کاربردی دارد و چگونه باید از آن استفاده کنیم اطلاعات مفیدی ارائه خواهیم کرد.
Vim چیست؟
Vim نوعی ویرایشگر متن همهکاره و قدرتمند است که عمدتاً در سیستمهای مبتنی بر یونیکس مانند لینوکس، BSD و macOS استفاده میشود. این ویرایشگر به سرعت و کارایی شهرت دارد و تا حدی به دلیل ماهیت سبک وزن آن است که آن را قادر میسازد در محیط ترمینال بهراحتی کار کند.
Vim چیست و چه کاربردی دارد؟ ۵
در حالی که Vim یک رابط گرافیکی نیز ارائه میدهد، قدرت Vim در توانایی متنی آن است که به طور کامل از طریق دستورات صفحهکلید کنترل میشود و نیازی به منوها یا ماوس را از بین میبرد. اما vim مخفف چیست؟ Vim، مخفف Vi Improved بوده و همانطور که گفته شده نوعی text editor یا کد ادیتور متنی است.
پیشنهاد مطالعه: تفاوت کامپایلر و مفسر چیست؟
دلیل استفاده از Vim چیست؟
در پاسخ به سؤال اینکه دلیل استفاده از Vim چیست میتوان فهرست دلایل زیر را نام برد:
ویرایشگر پیشفرض: Vim به طور گسترده در بسیاری از سیستمها در دسترس و از پیش نصب شده است، به این معنی که میتوانید بدون نیاز به یادگیری ویرایشگر جدید، بین ماشینهای مختلف جابهجا شوید.
مقیاسپذیری: Vim میتواند برای اهداف مختلفی استفاده شود، از ویرایش فایلهای پیکربندی ساده گرفته تا ابزاری جامع برای نوشتن اسناد یا کدهای پیچیده.
مصرف حافظه کم: Vim علیرغم ویژگیهای قدرتمندی که دارد، کمترین تأثیر را بر منابع سیستم دارد و آن را به انتخابی کارآمد، بهویژه برای ماشینهای قدیمی یا با محدودیت منابع تبدیل میکند.
رویکرد فرماندهی محور: طراحی فرمان محور Vim به شما اجازه میدهد تا کارهای پیچیده دستکاری متن را تنها با چند دستور خوب انجام دهید. هنگامی که با مجموعه دستورات آن آشنا شدید، میتوانید به کارایی قابلتوجهی در ویرایش گردش کار دست یابید.
قابلیت سفارشیسازی: ادیتور ویم پیکربندی گستردهای را ارائه داده و به کاربران امکان میدهد ویرایشگر را مطابق با نیازهای خاص خود تنظیم کنند. این ویرایشگر از فایلهای متنی ساده برای ذخیره تنظیمات استفاده کرده و سفارشیسازی را ساده و در دسترس میکند.
با پذیرش Vim، به یک محیط ویرایش متن فراگیر، مقیاسپذیر، منبع پسند، دستور محور و بسیار قابل تنظیم دسترسی پیدا میکنید که میتواند بهرهوری و کارایی شما را در کارهای محاسباتی مختلف افزایش دهد.
Vim یک ویرایشگر متن پرکاربرد و ویرایشگر پیشفرض در سیستمهای POSIX است. در محیطهای مختلف، از جمله سیستمعاملهای تازه نصبشده، حداقل محیطهای تعمیر سیستم، یا شرایطی که ویرایشگرهای دیگر غیرقابلدسترسی هستند، در دسترس است. در حالی که ویرایشگرهای جایگزین مانند GNU Nano یا Jove را میتوان جایگزین کرد، Vim تقریباً به طور جهانی در سیستمهای سراسر جهان وجود دارد.
Vim چیست و چه کاربردی دارد؟ ۶
یکی از جنبههای قانعکننده Vim سطح بالای سفارشیسازی آن است که به شما امکان میدهد آن را مطابق با سبک برنامهنویسی و ترجیحات خود تنظیم کنید. حال با اینکه با Vim چیست و دلایل استفاده از آن آشنا شدیم در ادامه به بررسی دستوار Vim خواهیم پرداخت.
دستورات Vim
دستور Vim چیست؟ دستور Vim به دستورات (command) متنی در ترمینال سیستمعامل گفته میشود که در محیط Vim قابل اجرا بوده و موجب انجام عملی از سوی سیستم میشود. در ادامه مهمترین دستورات Vim و کاربرد آنها تشریح شده است.
[box type=”note” align=”” class=”” width=””]دوره پیشنهادی: آموزش سیستم ادمین با لینوکس[/box]
دستورات حرکت مکان نما
ویرایشگر Vim دستورات حرکتی بصری را ارائه میدهد که از مهمترین آنها میتوان فهرست دستورات زیر را نام برد:
«hjkl» به شما امکان میدهد به ترتیب به سمت چپ، پایین، بالا و راست حرکت کنید.
«7j» مکاننما را هفت خط به پایین میبرد.
«w» آن را یک کلمه به جلو میبرد.
«ctrl + f» یک صفحه را به پایین میبرد.
«ctrl + b» یک صفحه را به بالا، «gg» به بالای صفحه میرود.
«G» به پایین حرکت میکند.
دستورات حذف Vim
Vim دستورات حذف قدرتمندی را ارائه میدهد که مهمترین آنها به صورت موارد زیر هستند:
«dw» یک کلمه را حذف میکند.
«d6w» شش کلمه را حذف میکند.
«dt» همه چیز را تا «>» بعدی حذف میکند.
«di» همهچیزهایی را که در داخل کروشه قرار دارند.
«dd» خط فعلی را حذف میکند
« 4dd» چهار خط را حذف میکند.
ویرایش دستورات Vim
Vim دستوراتی را برای ویرایش کارآمد ارائه میدهد که از مهمترین این دستورات میتوان موارد زیر را نام برد:
«yy» خط فعلی را قطع میکند (کپی میکند).
«cc» تغییر میدهد (حذف میکند و وارد حالت درج میشود) خط فعلی را تغییر میدهد.
«cap» کل پاراگراف را تغییر میدهد.
«.» آخرین دستور را تکرار میکند.
دستورات دستکاری متن در Vim
مجموعه دستورات Vim شامل دستورات مختلف دستکاری متن است که از مهمترین آنها میتوان موارد زیر را نام برد:
«f» اولین وقوع یک نقلقول را پیدا میکند
«f’ci’hello» تک نقلقول بعدی را پیدا میکند و همه چیز داخل آن را به “hello” تغییر میدهد.
این نمونهها تنها چند تا از مجموعه دستورات گسترده Vim هستند. با استفاده از کلیدهای استاندارد مانند «d» برای حذف، «c» برای تغییر و «f» برای یافتن، جفت شده با اعداد برای تکرار اقدامات، میتوانید به کدنویسی سریع دست پیدا کنید. برای اینکه بهتر بفهمید دستور Vim چیست و چگونه باید با آن کار کرد بهتر است که به صورت عملی دستبهکار شوید.
نحوه استفاده از Vim
حال با اینکه Vim چیست و دستورات آنچه هستند آشنا شدیم نوبت به بررسی نحوه استفاده از آن است. استفاده از Vim امکان دارد در ابتدا چالشبرانگیز به نظر برسد، اما قطعاً اینطوری نیست. علیرغم تصور اغراقآمیز در مورد منحنی یادگیری شیبدار Vim کمی تمرین و تکرار شما را به تسلط به این ویرایشگر میرساند.
نحوه استفاده از Vim
Vim چیست و چه کاربردی دارد؟ ۷
برای شروع کار با Vim باید مراحل زیر طی کرد:
نصب Vim: برای کاربران لینوکس، بسته به مدیر بسته خود، میتوانید Vim را با اجرای «sudo apt-get install vim» یا «pacman -S vim» نصب کنید. پس از نصب، ترمینال خود را باز کنید و «vim <filename>» را تایپ کنید تا یک فایل در Vim باز شود.
پیمایش و ویرایش: وقتی یک فایل را در Vim باز میکنید در حالت عادی خواهید بود. برای ورود به حالت درج و شروع به تایپ کردن، کلید «i» را فشار دهید. سپس میتوانید متن مورد نظر خود را وارد کنید.
ذخیره و خروج: برای ذخیره تغییرات و خروج از Vim، کلید Esc را فشار دهید تا به حالت عادی برگردید. سپس : «wq» را تایپ کرده و «Enter» را فشار دهید. این دستور فایل (`:w`) را ذخیره میکند و از Vim (`:q`) خارج میشود. اگر میخواهید بدون ذخیره کردن کار را ترک کنید، میتوانید از : «q!» استفاده کنید.
مهم است که از ظاهر اولیه Vim دلسرد نشوید چون کار با آن آسان است. به یاد داشته باشید، سفر یادگیری Vim شامل صبر و تمرین است. همانطور که با ویژگیها و دستورات آن بیشتر آشنا میشوید، به قدرت و کارایی آن در ویرایش وظایف پی خواهید برد. برای آشنایی بهتر با اینکه Vim چیست و چگونه کار میکند بهتر است که همینالان دستبهکار شوید و از آن به صورت عملی استفاده کنید.
نحوه پیکربندی Vim
برای پیکربندی Vim، میتوانید از فایل «.vimrc» استفاده کنید که معمولاً در پوشه اصلی سیستمعامل شما قرار دارد. در اینجا نحوه پیکربندی Vim آورده شده است:
باز کردن فایل «vimrc.»: یک ترمینال را راهاندازی کرده و «vim ~/.vimrc» را تایپ کنید تا فایل «vimrc.» با استفاده از خود Vim باز شود. این به شما امکان میدهد با استفاده از Vim تغییرات پیکربندی را انجام دهید.
سفارشی کردن صفحهکلیدها و تنظیمات: در داخل فایل `«vimrc.»، میتوانید کلیدهای دلخواه خود را تعریف کنید، تمها را تنظیم کرده و تنظیمات مختلف را پیکربندی کنید. به عنوان مثال، میتوانید یک صفحهکلید سفارشی با استفاده از قالب زیر ایجاد کنید: «map <C-n>:NERDTreeToggle<CR>». این ترکیب کلید «<C-n>» را برای جابجایی افزونه NERDTree ترسیم میکند.
مدیریت پلاگینها: برای بهبود عملکرد Vim، میتوانید افزونهها را نصب کنید. برای نصب و مدیریت آسان توصیه میشود از یک مدیر پلاگین استفاده کنید. نرمافزارهای مدیریت پلاگین محبوب عبارتاند از: vim-pathogen، Vundle.vim و Vim-plug. هر ابزار مدیریت پلاگین دستورالعملهای نصب و استفاده خاص خود را دارد که در مخازن مربوطه خود موجود است.
سازماندهی پلاگینها: میتوانید یک فایل جداگانه مانند «plugins.vim» ایجاد کنید تا افزونههای خود را فهرست کرده و مدیریت کنید. در فایل «vimrc.» خود، خط «source ~/.vim/plugin/plugins.vim» را در بالا اضافه کنید تا فایل افزونه را نیز شامل شود. در داخل «plugins.vim»، میتوانید افزونههای مختلفی را با استفاده از مدیر پلاگین نصب کنید؛ مثلا:
call plug#begin('~/.vim/plugged')
Plug 'scrooloose/nerdtree'
Plug 'moll/vim-node'
Plug 'yegappan/mru'
call plug#end()
در این مثال، مدیر پلاگین «vim-plug» برای نصب سه پلاگین استفاده میشود: NERDTree، vim-node و mru. لیست افزونهها را مطابق با نیاز خود تنظیم کنید.
نصب افزونهها: پس از ایجاد تغییرات در فایل «vimrc.» خود، آن را با خروج از Vim و باز کردن مجدد آن یا استفاده از دستور `:source ~/.vimrc` در Vim مجدداً بارگیری کنید. برای نصب افزونههای مشخص شده در «vimrc.» خود، از دستور `lugInstall` استفاده کنید. با این کار افزونههای مشخص شده توسط مدیر پلاگین شما واکشی و نصب میشود.
آموزش VIM
Vim چیست و چه کاربردی دارد؟ ۸
با دنبال کردن این مراحل، میتوانید Vim را مطابق میل خود پیکربندی کنید، صفحهکلیدها را سفارشی کرده، افزونهها را نصب و تجربه ویرایش خود را متناسبتر و کارآمدتر کنید.
Nano
تقریباً مثل دفترچه یادداشت
پایین صفحه دکمهها را نشان میدهد (Ctrl+O ذخیره، Ctrl+X خروج)
برای کارهای سریع عالی Vim
حالتهای مختلف دارد (Normal / Insert / Command)
اولش گیجکننده است
باید دستورها را حفظ کنی
نتیجه:
برای شروع → Nano
قدرت و امکانات
Nano
امکانات پایه: ویرایش، جستجو، ذخیره
برای فایلهای ساده و اسکریپتهای کوچک خوب است
Vim بسیار قدرتمند
جستجوی پیشرفته، ماکرو، پلاگین، اتوماسیون
مناسب برنامهنویسی حرفهای
میتوانی تقریباً بدون موس همه کار کنی
نتیجه:
برای کار حرفهای → Vim
نصب و آموزش نرم افزار Vim
نصب vim با امکانات بیشتر:
کد:
pkg install vim-python
برای اجرای vim ، اسمش را بنویسید یا اول بنویسید vim بعدش اسم فایلی که می خواهید با vim باز بشه را بنویسید.
در vim باید حرف i را بزنید تا بتونید تایپ کنید.
کار با Vim بعد از باز شدن:
حالتهای اصلی:
· حالت Normal (پیشفرض): برای حرکت و فرمانها
· حالت Insert: برای تایپ متن (با فشار دادن i)
· حالت Visual: برای انتخاب متن (با فشار دادن v)
دستورات پایه:
1. برای تایپ کردن: فشار دادن کلید i (حالت Insert)
2. ذخیره فایل: :w
3. خروج: :q
4. ذخیره و خروج: :wq یا ZZ
5. خروج بدون ذخیره: :q!
6. حرکت در متن: کلیدهای h, j, k, l یا کلیدهای جهتنمای کیبورد
سالک: در چه حالتی باشم که w ذخیرر کند؟ ویژوال یا نرمال؟
باید در حالت Normal باشی!
حالتهای Vim و دستور :w:
۱. حالت Normal (حالت اصلی)
· چگونه وارد شوم: از هر حالتی با فشار دادن Esc
· آیا :w کار میکند؟: بله
· نماد در status bar: هیچ چیزی نمایش داده نمیشود
۲. حالت Insert (حالت تایپ)
· چگونه وارد شوم: فشار دادن i, a, o و...
· آیا :w کار میکند؟: خیر
· نماد در status bar: -- INSERT --
۳. حالت Visual (حالت انتخاب)
· چگونه وارد شوم: فشار دادن v (کاراکتر), V (خط), Ctrl+v (بلوک)
· آیا :w کار میکند؟: خیر
· نماد در status bar: -- VISUAL -- یا -- VISUAL LINE --
۴. حالت Command Line (خود
· چگونه وارد شوم: در حالت Normal فشار دادن :
· آیا :w کار میکند؟: بله (که در واقع همین حالت است)
· نماد در status bar: نمایش دستور در پایین صفحه
روش صحیح ذخیره:
# فرض کنیم در vim هستید و متن را تایپ کردهاید
# 1. ابتدا از حالت Insert خارج شو
Esc
# 2. حالا در حالت Normal هستید (هیچ نمادی در پایین نیست)
# 3. دستور ذخیره را بزنید
:w
# 4. برای خروج
:q
# یا هر دو با هم
:wq
تشخیص حالت فعلی:
· پایین صفحه را نگاه کنید:
· اگر چیزی نیست → حالت Normal
· اگر -- INSERT -- است → حالت Insert
· اگر -- VISUAL -- است → حالت Visual
نکته مهم:
حتی در حالت Visual هم اگر : را فشار دهید، به طور خودکار به حالت Command Line میروید و میتوانید :w را تایپ کنید (البته انتخاب از بین میرود).
Vim چیست و چه کاربردی دارد؟ ۶
maktabkhooneh.org
lugInstall` استفاده کنید. با این کار افزونههای مشخص شده توسط مدیر پلاگین شما واکشی و نصب میشود.
..............سخت اما قوی
