توهمات میتوانند پیچیده یا ساده باشند. در شکل ساده این بیماری، توهمات غیرارادی و کاملاً ابتدایی هستند. این توهمات به اشیا نامفهوم، اشکال هندسی، رنگها، نورها و … اشاره دارند. در توهمات پیچیده (به آنها توهمات بصری شکل نیز میگویند) میتوان صحنهها یا تصاویری واقعی از اشیا، حیوانات و افراد را به شکل واضحی مشاهده کرد.
علت توهم در سالمندان چیست؟
عوامل مختلفی برای ایجاد توهم چه در سالمندان و چه در جوانان وجود دارد. به طور کلی مهمترین علل شناختهشده توهم عبارتاند از:- آلزایمر یا زوال عقل: توهم به عنوان یکی از اولین علائم این دو بیماری عمل میکند. اگر یک فرد مسن به صورت مستمر متوهم شود، باید از نظر ابتلا به آلزایمر نیز بررسی گردد.
- سندرم چارلز بونت: این وضعیتی است که منجر به توهمات بینایی میشود (به ویژه در افراد مسن که نابینایی شدید یا نسبی دارند).
- عوارض جانبی دارو: داروها میتوانند عوارض جانبی داشته باشند و برخی از آنها ارتباط نزدیکی با توهم در سالمندان دارند. داروهایی که اختلال نعوظ و فشارخون بالا در سالمندان را درمان میکنند در واقع میتوانند باعث توهم شوند. همچنین، داروهایی که برای درمان پارکینسون و اختلالاتی مشابه استفاده میشوند، میتوانند چنین تأثیری داشته باشند. استفاده از برخی آنتیبیوتیکها نیز ممکن است منجر به توهم شود.
- سوگ: تحقیقاتی وجود دارد که نشان میدهد درصد قابلتوجهی از سالمندان پس از فوت همسر خود دچار توهم میشوند.
- هذیان: توهماتی که در نتیجه هذیان ایجاد میشوند معمولاً همراه با UTI یا بعد از جراحی رخ میدهند. نارسایی کلیه، ابتلا به نارسایی کبد در سالمندان و حتی سرطان مغز نیز میتواند باعث توهمات جدی شود.
- کم آبی: کم آبی مشکلی است که افراد مسن را تحتتأثیر قرار میدهد. وقتی بدن ما آب کافی نداشته باشد، ممکن است با اختلال در عملکرد مغز مواجه شویم و این میتواند باعث توهم و بیحالی شود.
علل و تشخیص اختلال توهم در سالمندان
علل توهم در سالمندان به شدت جزئی هستند و باید برای تشخیص آن بسیار دقت کرد. نکته دیگر این است که افراد مسن دوست ندارند در مورد چنین موضوعاتی صحبت کنند و بنابراین حتی ممکن است توهم خود را برای کسی فاش نکنند. برخی از علائمی که باید نسبت به آنها هوشیار باشید عبارتاند از:- صحبت کردن در مورد افراد یا چیزهایی که وجود ندارند
- بیخوابی
- مشکل در بیان افکار و صحبت کردن
- توهمات
- ضعف حافظه و سردرگمی
- قضاوت ضعیف
- حس قضاوت عالی
- تحریکپذیری و اضطراب
- تغییر شدید در خلق و خو و رفتار
خدمات روانشناسی خانه سالمندان پارسایان:
اما از بهترین خدمات پارسایان در بحث روانشناسی سالمندان عبارت است از:- تشکیل پرونده پس از ورود سالمند به مرکز برای تعیین سطح شناخت، حافظه و غیره برای اهداف درمانی
- برگزاری کلاسهای آموزشی توسط متخصصین مجرب حوزه روانشناسی برای کارکنان و خانواده سالمندان
- پیگیری به مشکلات عمده روانشناسی مانند استرس، اضطراب و دیگر موارد از سوی سالمند و خانواده آنها
- حضور پیوسته متخصصین و کارشناسان روانشناسی در شیفتهای کاری
- برگزاری کلاسهایی جهت توجیه خانواده سالمندان و همچنین کلاسهای شادابسازی برای سالمندان
