تِریستور (درستتر: تیریستور) یا تایریستور (Thyristor)، یک نیمهرسانای قدرت است که به صورت یک قطعهٔ چهارلایهای P-N-P-N ساخته میشود. تریستور سه پایانهٔ آند، کاتد و گِیت دارد.[۱] پایهٔ آند با A، کاتد با K، و گیت با G نمایش داده میشوند. آند و کاتد به مدار قدرت متصل میشوند و گیت به مدار کنترل وصل شده و جریان به مراتب کمتری میکشد. از تریستور در دو حالت پایدار روشن و خاموش استفاده میشود.[۲]
تریستور مشابه رله عمل میکند. همانگونه که در رله با اعمال ولتاژ به سیمپیچ، کنتاکتِ بازِ رله بسته میشود، در تریستور نیز با اعمال ولتاژ به پایههای کاتد و گِیت، جریان بین پایههای آند و کاتد برقرار میشود. از تفاوتهای تریستور و رله این است که رله یک کلید الکترومکانیکی است اما تریستور یک کلید الکترونیکی که صدا و جرقه تولید نمیکند.[۳]
۳] از طرف دیگر تریستور یک کلید یکجهته است و جریان در آن همیشه از آند به کاتد برقرار میشود و اگر بخواهیم جریان دوطرفه داشته باشیم باید دو تریستور را، یکی برعکس دیگری، با هم موازی کنیم. تفاوت دیگر تریستور و رله در این است که بر خلاف رلهها که با قطع ولتاژ سیمپیچ، رله خاموش میشود، تریستور با قطع ولتاژ گیت خاموش نخواهد شد و باید آن را خاموش کرد.
fa.wikipedia.org
