منظورتون AMD Radeon HD 5000 series بود. این سری کارتهای گرافیک در سال ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ معرفی شدند (پس مدل ۲۰۱۱ شما احتمالاً یک نسخه اورکلاکشده یا ریفرش از این سری است).
قابلیتها و ویژگیهای کلیدی سری HD 5000 (مثل 5450، 5670، 5750، 5770، 5850، 5870 و 5970) به این صورت است:
۱. پشتیبانی از DirectX 11 (مهمترین قابلیت)
· این سری اولین نسل از کارتهای گرافیک دنیا بودند که به صورت کامل از DirectX 11 و Shader Model 5.0 پشتیبانی میکردند. (برای بازیهای آن دوران مثل Battlefield 3 یا Crysis 2 یک مزیت بزرگ بود).
۲. فناوری ساخت (معماری)
· از معماری TeraScale 2 استفاده میکردند.
· لیتوگرافی ۴۰ نانومتری (کوچکتر و کممصرفتر از نسل قبل یعنی HD 4000).
۳. فناوری چند کارته (CrossFire)
· پشتیبانی از ATI CrossFireX برای اتصال دو یا چند کارت گرافیک به منظور افزایش قدرت پردازش.
۴. قابلیتهای تصویری و مالتیمدیا:
· AMD Eyefinity: قابلیت اتصال همزمان به ۳ تا ۶ مانیتور (در مدلهای قویتر مثل 5870 با پورت DisplayPort) برای نمایش تصویر یکپارچه در بازیها.
· UVD 2.2: موتور سختافزاری برای پخش روان ویدئوهای Full HD (1080p) با کمترین فشار روی پردازنده اصلی.
· پشتیبانی از HDMI 1.3 و خروجی صدای ۷.۱ کاناله.
۵. مدلهای محبوب این سری و کاربریشان در آن زمان:
· HD 5450/5550: بسیار ضعیف و کممصرف (مخصوص تماشای فیلم و کارهای روزمره، بدون نیاز به کابل برق اضافه).
· HD 5670/5750: میانرده و اقتصادی (مناسب بازیهای سبک و نیمهسنگین).
· HD 5770/5830: پرفروشترین گیمینگ اقتصادی (رقیب اصلی GTS 450 انویدیا).
· HD 5850/5870: قدرتمند و ردهبالا (اجرای بازیهای سنگین با تنظیمات بالا).
· HD 5970: غول آن دوران (دو پردازنده گرافیکی روی یک برد، سریعترین کارت دنیا در زمان خودش).
نکته برای امروز:
اگر قصد استفاده از این کارت را در سال ۲۰۲۴ یا بعد از آن دارید، باید بدانید که AMD پشتیبانی درایور رسمی از این سری را سالهاست متوقف کرده است (آخرین درایورها برای ویندوز ۷ و ۸ هستند و برای ویندوز ۱۰/۱۱ درایور استاندارد مایکروسافت نصب میشود). برای بازیهای مدرن امروزی کاملاً منسوخ محسوب میشود، ولی برای تماشای فیلم یا سیستمهای اداری قدیمی هنوز کار راه میاندازد.
چه جالب! داشتن یک سیستم قدیمی با ویندوز ۷ و کارت گرافیک HD 5000 هنوز برای بازیهای کلاسیک و قدیمی عالی است.
اول از همه درایور: از آنجایی که سرویس AMD برای کارتهای قدیمی کمی تغییر کرده، بهترین راه این است که به سایت AMD بروید و یا از طریق بخش "Downloads" مدل دقیق کارتتان (مثلا HD 5670 یا 5770) و ویندوز 7 (32 یا 64 بیتی) را انتخاب کنید. گزینه دیگر استفاده از ابزار "Auto-Detect" سایت AMD است. (دقت کنید که آخرین نسخه رسمی برای این کارتها معمولاً Catalyst 15.7.1 است).
اما در مورد لیست بازیها: چون نگفتید دقیقاً مدل کارتتان چیست (مثلا 5450 ضعیف است یا 5870 قوی)، من لیست را بر اساس قدرت متوسط این سری (مثل 5670/5750/5770) میچینم. اگر کارت شما ضعیفتر است (مثل 5450) باید تنظیمات را Low کنید و اگر قویتر است (مثل 5850) میتوانید High بروید.
لیست بازیهایی که روی HD 5000 (با ویندوز 7) عالی و روان اجرا میشوند:
دوره طلایی بازیها (محصول ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۳) — اینها بهترین گزینهها هستند:
1. GTA IV (و اپیزودها) - اجرای بسیار خوب در تنظیمات Medium/High
2. GTA San Andreas - فوقالعاده روان (با ماد گرافیکی هم جواب میدهد)
3. Call of Duty 4: Modern Warfare - کاملاً روان روی High
4. Call of Duty: Modern Warfare 2 - روان روی High
5. Call of Duty: Black Ops 1 و 2 - روان روی Medium/High
6. Battlefield 3 - اجرای خوب روی Medium (چون از DX11 پشتیبانی میکنید، عالی میشود)
7. Battlefield: Bad Company 2 - روان روی Medium/High
8. Medal of Honor (2010) - روان روی High
9. Crysis 1 و Warhead - اجرا روی Medium/High (اگر کارت قوی مثل 5770 دارید)
10. Crysis 2 - اجرای خوب روی Medium (با DX11)
11. Far Cry 2 - روان روی High
12. Far Cry 3 - اجرای خوب روی Low/Medium
13. Assassin's Creed 1, 2, Brotherhood, Revelations - روان روی Medium/High
14. Assassin's Creed 3 - قابل اجرا روی Low/Medium
15. Need for Speed: Most Wanted (2005) - فوق روان
16. Need for Speed: Carbon / ProStreet / Undercover - روان روی High
17. Need for Speed: Shift / Hot Pursuit (2010) - روان روی Medium/High
18. Need for Speed: The Run - اجرا روی Medium
19. Resident Evil 5 - روان روی High (از DX10 پشتیبانی میکند)
20. Resident Evil 6 - قابل اجرا روی Medium
21. Left 4 Dead 1 و 2 - بسیار روان (حتی روی ضعیفترین مدلها)
22. Portal 1 و 2 - بسیار روان
23. Half-Life 2 و اپیزودها - فوق روان
24. Team Fortress 2 - روان (البته امروزه آپدیتهایش سنگینتر شده، شاید نیاز به کانفیگ داشته باشد)
25. BioShock 1 و 2 - روان روی High
26. BioShock Infinite - اجرای خوب روی Low/Medium
27. Mass Effect 1, 2, 3 - روان روی Medium/High
28. The Elder Scrolls V: Skyrim - اجرای خوب روی Medium (حتی با کمی ماد سبک)
29. Fallout 3 و Fallout: New Vegas - روان روی High
30. Batman: Arkham Asylum و Arkham City - روان روی Medium/High
31. Dead Space 1 و 2 - روان روی High
32. Dead Rising 2 - روان روی Medium/High
33. Devil May Cry 4 - فوق روان روی High
34. Dirt 2 و Dirt 3 - روان روی High (پشتیبانی عالی از DX11)
35. GRID 1 و 2 - روان روی Medium/High
36. FIFA 10 تا FIFA 14 - فوق روان (موتور این بازیها سبک بود)
37. PES 2010 تا PES 2013 - فوق روان
38. Mafia II - روان روی Medium/High
39. L.A. Noire - اجرای خوب روی Medium
40. Splinter Cell: Conviction / Blacklist - اجرای خوب روی Medium
41. Max Payne 3 - اجرای خوب روی Medium
42. Alan Wake - اجرای خوب روی Medium/High
43. Metro 2033 - اجرا روی Low/Medium (چون بازی خیلی سنگینی بود)
44. Just Cause 2 - روان روی Medium
45. Prototype 1 و 2 - روان روی High
46. Darksiders 1 و 2 - روان روی Medium/High
47. Saints Row 2 و 3 - روان روی Medium/High
48. The Witcher 1 و 2 - نسخه 1 فوق روان، نسخه 2 روی Medium
49. Counter-Strike: Source و Condition Zero - فوق روان (بازی آنلاین هم میتوانید انجام دهید)
50. World of Warcraft (نسخههای قدیمی مثل WotLK) - روان
چند نکته مهم:
· رزولوشن: سعی کنید رزولوشن را روی 1366x768 یا حداکثر 1440x900 نگه دارید تا به کارت گرافیک فشار نیاید.
· نرمافزار MSI Afterburner: نصب کنید تا هم دمای کارت را ببینید و هم اگر خواستید کمی اورکلاکش کنید.
· بازیهای تحت شبکه: اگر دنبال بازی آنلاین هستید، CS 1.6، Left 4 Dead 2 و Call of Duty 4 هنوز سرورهای فعال و خوبی دارند.
اگر مدل دقیق کارت گرافیکتان را بگویید (مثلاً از طریق Device Manager در ویندوز)، میتوانم دقیقتر بگویم کدام بازیها را روی High و کدام را روی Low اجرا میکند.
آره دقیقاً! همین که NFS ها رو خوب اجرا کرده (مخصوصاً اگر Hot Pursuit یا Shift بوده باشه) نشون میده کارتت جزو مدلهای قویتر این سری مثل 5750، 5770 یا 5830 هست، نه مدلهای خیلی ضعیف مثل 5450.
آره، کارت خیلی خوبی بوده! بذار یه جمعبندی ازش بگم که چرا جزو بهترینهای زمان خودش بوده:
چرا HD 5000 سری کارت خوبی بود؟
1. اولین نسل DX11 دنیا
· وقتی این کارت اومد، هیچ کارت دیگهای DX11 رو ساپورت نمیکرد. یعنی یه جورایی آیندهنگرانه بود. بازیهایی مثل Battlefield 3 و Dirt 2 که از DX11 استفاده میکردن، روی این کارت جلوههای ویژه مثل Tessellation (برجسته شدن بافتها) رو نشون میدادن.
2. مصرف برق و دمای عالی
· به خاطر لیتوگرافی ۴۰ نانومتری، خیلی کممصرف و خنک بود. مدل 5770 حتی با یه پاور ۴۵۰ واتی معمولی هم خوب کار میکرد، بدون اینکه سیستم داغ کنه.
3. عمر مفید طولانی
· این کارتها از ۲۰۰۹ تا حتی ۲۰۱۵-۲۰۱۶ هم توی سیستمهای معمولی استفاده میشدن. یعنی نزدیک به ۷-۸ سال عمر مفید داشتن که توی دنیای سختافزار خیلی زیاده!
4. درایورهای پایدار
· درایورهای Catalyst اون زمان خیلی پایدار بود و کمتر کرش میکرد. الان هم که آخرین نسخه رو نصب کنی، برای ویندوز ۷ خیلی تمیز کار میکنه.
5. قیمت مناسب نسبت به قدرت
· مثلاً 5770 موقع عرضه حدود ۱۵۰-۱۸۰ دلار بود، ولی بازیها رو تقریباً مثل کارتهای ۳۰۰ دلاری انویدیا اجرا میکرد.
پس الان با خیال راحت چی بازی کنم؟
اگه از NFS ها خوشت اومده و خوب جواب دادن، اینا رو هم حتماً امتحان کن:
· Split/Second (مسابقهای با انفجار و تخریب، خیلی هیجانانگیزه)
· Blur (مسابقهای با پاور-آپ شبیه ماریو کارت ولی با ماشینهای واقعی)
· Burnout Paradise (مسابقه و تخریب توی شهر باز)
· Driver: San Francisco (رانندگی با داستان پلیسی و قابلیت جابجایی بین ماشینها)
· Dirt 2/3 (آفرود و رالی، با پشتیبانی عالی از DX11)
اگه بخوای بدونم دقیقاً چه مدلیه، توی Device Manager میتونی ببینی. ولی در کل آره، کارتت جزو بهترینهای اون دوره بوده و هنوز برای بازیهای کلاسیک و نیمهسنگین حرف برای گفتن داره!
آها، سوال جالبیه! بذار یه نگاه به تاریخ اقتصادی ایران بندازیم.
سال ۲۰۱۱ (معادل ۱۳۸۹-۱۳۹۰ شمسی):
قیمت دلار در ایران توی اون سال تقریباً ثابت بود و در محدوده ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ تومان قرار داشت.
· اوایل ۲۰۱۱ (زمستان ۸۹ و بهار ۹۰): حدود ۱۰۵۰ تا ۱۱۰۰ تومان
· اواسط ۲۰۱۱ (تابستان ۹۰): حدود ۱۰۵۰ تا ۱۱۵۰ تومان
· اواخر ۲۰۱۱ (پاییز و زمستان ۹۰): تقریباً ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ تومان (کم کم داشت شروع میشد به بالا رفتن)
چرا این اطلاعات مهمه؟
اگه کارت گرافیکت رو همون سال خریدی، بذار حساب کنیم چقدر هزینه کردی:
· HD 5770 موقع عرضه (۲۰۱۰-۲۰۱۱): حدود ۱۵۰-۱۸۰ دلار
· معادل تومان: حدود ۱۵۰ تا ۲۲۰ هزار تومان (با دلار ۱۰۰۰-۱۲۰۰ تومانی)
· HD 5870 (اگه قویترین مدل رو داشتی): حدود ۳۸۰-۴۰۰ دلار
· معادل تومان: حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان
مقایسه با الان:
الان (۲۰۲۶) دلار حدود ۹۰ تا ۱۰۰ هزار تومان هست. یعنی:
· همون ۱۵۰ دلار اون موقع = ۱۵ میلیون تومان الان
· همون ۴۰۰ دلار اون موقع = ۴۰ میلیون تومان الان
نکته جالب:
سال ۲۰۱۱ دقیقاً آخرین سالی بود که دلار ثبات داشت. از اوایل ۲۰۱۲ (زمستان ۹۰ و بهار ۹۱) دلار شروع به بالا پریدن کرد و دیگه هیچوقت برنگشت! پس اگه کارت گرافیکت رو سال ۲۰۱۱ خریدی، جزو آخرین خریدارهای ارزون حساب میشدی!
سالک: من کیس را کلا یک میلیون تا یک و نیم میلیون خریدم، کل کیس را
آها خیلی خوبه! پس بذار حساب کنیم ببینیم کیست چی بوده.
سال ۲۰۱۱ با دلار ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ تومان:
· ۱ تا ۱.۵ میلیون تومان = حدود ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ دلار
با این بودجه توی سال ۲۰۱۱، یه سیستم گیمینگ میانرده رو به بالا میتونستی جمع کنی!
مشخصات احتمالی کیس تو (حدس منطقی):
قطعه مدل احتمالی قیمت حدودی (تومان ۲۰۱۱)
CPU Intel Core i5 2500K یا Core i5 2400 ۲۵۰-۴۰۰ هزار
مادربرد چیپست P67 یا H61 ۲۰۰-۳۰۰ هزار
رم ۴ تا ۸ گیگ DDR3 ۸۰-۱۵۰ هزار
گرافیک HD 5750/5770 یا GTX 550 Ti ۲۰۰-۳۵۰ هزار
هارد ۵۰۰ گیگ یا ۱ ترابایت ۱۰۰-۲۰۰ هزار
پاور ۵۰۰-۶۰۰ وات معمولی ۸۰-۱۵۰ هزار
کیس معمولی گیمینگ ۵۰-۱۰۰ هزار
یعنی چی؟
یعنی سیستم تو یه سیستم گیمینگ واقعی بوده! نه یه کیس اداری ساده. مخصوصاً اگه Core i5 نسل دوم (Sandy Bridge) داشته باشی، اون CPU هنوزم خیلی قابل احترامه و تا سالها بازیها رو جواب میده.
مقایسه با الان:
اگه الان بخوای همون سیستم رو بخری (با دلار ۹۰-۱۰۰ هزار تومانی):
· ۹۰۰-۱۲۰۰ دلار = حدود ۸۵ تا ۱۲۰ میلیون تومان
پس عملاً یه سیستم گیمینگ امروزی میشه خرید!
نتیجه:
کیفیت خریدت عالی بوده! سال ۲۰۱۱ با ۱ تا ۱.۵ میلیون، سیستم گیمینگ درست و حسابی خریدی که ۱۵ سال بعد هنوز داری باهاش بازی میکنی. این یعنی هم انتخاب خوبی داشتی، هم قطعاتش باکیفیت بودن.
حالا بگو: CPU ات چیه؟ اگه Core i5 باشه که دیگه فوقالعادهست!
اگه نسل دوم باشه که عالیه! این پردازندهها دو هستهای با Hyper-Threading بودن (یعنی ۴ رشته مجازی) و برای بازیهای اون دوران کاملاً کافی بودن.
قیمت حدودی i3-2100 در ۲۰۱۱:
· حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ دلار = حدود ۱۳۰ تا ۱۸۰ هزار تومان
چرا i3 انتخاب هوشمندانهای بود؟
· مصرف برق کم (فقط ۶۵ وات)
· خنک و بیصدا
· قیمت مناسب نسبت به i5
· برای بازیهای ۲۰۱۱-۲۰۱۳ کاملاً جواب میداد
· با گرافیک HD 5000 هماهنگی خوبی داشت (گلوگاه ایجاد نمیکرد)
نتیجه کلی سیستم تو (سال ۲۰۱۱):
قطعه احتمال زیاد
CPU Core i3-2100/2120
GPU HD 5750/5770
رم ۴ یا ۸ گیگ DDR3
کاربری گیمینگ اقتصادی/میانرده
این یه سیستم گیمینگ اقتصادی عالی بوده!
با این ترکیب، بازیهایی که گفتی (مثل NFS ها) دقیقاً همینه که باید خوب اجرا میشد. پس انتخابهات خیلی بهجا بوده.
الان چه بازیهایی روش داری یا میخوای نصب کنی؟ اگه لیست خاصی توی ذهنت هست بگو تا بگم کدومش جواب میده و کدوم نه.
صبر کن ببینم... این دیگه یه چیز دیگهست! تو یه گیمینگ واقعی داشتی و شاید خودتم خبر نداشتی!
HD 6790 چی بود؟
این کارت عملاً همون HD 6850 با یه مقدار دستکاری شده بود. یعنی میانرده رو به بالا!
· معماری: Barts (نسل دوم TeraScale 2)
· پردازندههای جریانی: ۸۰۰ عدد
· حافظه: ۱ گیگابایت GDDR5 با باس ۲۵۶ بیت
· قدرت: تقریباً ۵۰-۶۰ درصد قویتر از HD 5770
مقایسه با کارتهای همدوره:
کارت قدرت نسبی
HD 5450 ۱۰٪
HD 5670 ۳۵٪
HD 6790 ۸۰-۸۵٪
HD 6850 ۹۰٪
HD 5870 ۱۰۰٪
قیمتش در ۲۰۱۱:
· حدود ۱۵۰-۱۸۰ دلار = حدود ۱۸۰ تا ۲۵۰ هزار تومان
یعنی چی میتونسته اجرا کنه؟
با این کارت، بازیهای ۲۰۱۱-۲۰۱۳ رو اینطوری اجرا میکردی:
· Battlefield 3 → High روی 1080p
· Skyrim → High/Ultra
· GTA IV → High
· Crysis 2 → High (با DX11)
· Far Cry 3 → Medium/High
· NFS The Run → High
· Assassin's Creed Revelations → High
· Metro 2033 → Medium/High
جمعبندی سیستم تو:
قطعه مدل قدرت
CPU Core i3-2100/2120 خوب
GPU HD 6790 خیلی خوب
رم ۴-۸ گیگ DDR3 کافی
کیفیت کلی گیمینگ میانرده بالا
داشتی با یه سیستم گیمینگ درست و حسابی بازی میکردی! اونم با ۱-۱.۵ میلیون تومان. الان اگه بخوای همون سیستم رو بخری باید ۸۰-۱۲۰ میلیون بدی!
حالا بگو: چند گیگ رم داری؟ و هاردت چقدره؟ ببینیم کامل مشخصاتش چی میشه!
مشخصه مقدار
نسل Sandy Bridge (نسل دوم)
هسته / رشته ۲ هسته / ۴ رشته (Hyper-Threading)
فرکانس پایه ۳.۳ گیگاهرتز
حافظه کش ۳ مگابایت L3
توان مصرفی ۶۵ وات
گرافیک داخلی Intel HD 2000
سوکت LGA 1155
ترکیب CPU + GPU تو:
Core i3-2120 + HD 6790 = ترکیب فوقالعاده متعادل!
این دوتا دقیقاً برای هم ساخته شده بودن. هیچ کدوم گلوی دیگری رو نمیگرفت (Bottleneck نداشت). یعنی:
· CPU ات به اندازه کافی قوی بود که گرافیک رو تغذیه کنه
· گرافیک ات هم اونقدر قوی بود که CPU رو تحت فشار نذاره
نتیجه واقعی این ترکیب در ۲۰۱۱-۲۰۱۳:
· Battlefield 3 → High/Ultra روی 1080p
· Skyrim → High/Ultra
· GTA IV → High
· Crysis 2 → High
· Far Cry 3 → Medium/High
· NFS The Run → High
· Assassin's Creed Revelations → High
"Box" یعنی چی؟
توی فاکتور نوشته "2120 BOX" یعنی:
· نسخه باکس (جعبهدار) = با فن و هیتسینک اصلی اینتل
· برخلاف Tray که فقط خود CPU بدون فن میاد
پس CPU ات با فن استوک اینتل اومده بوده. فن استوک اینتل برای i3 کاملاً کافی بود چون مصرفش فقط ۶۵ واته.
مشخصات کامل سیستم تو (تا اینجا):
قطعه مدل سال
CPU Intel Core i3-2120 (Box) ۲۰۱۱
GPU AMD Radeon HD 6790 ۲۰۱۱
رم ؟ ؟
هارد ؟ ؟
آها الان متوجه شدم! میخوای بدونی سیستم قدیمی ۲۰۱۱ تو (i3-2120 + HD 6790) چقدر با یه سیستم مدرن امروزی (Ryzen 5 + RTX 4000) فرق داره. بذار برات مقایسه کنم:
مقایسه قدرت خام:
قطعه سیستم قدیمی تو (۲۰۱۱) سیستم مدرن (۲۰۲۴-۲۰۲۶) اختلاف
CPU Core i3-2120 (۲ هسته/۴ رشته) Ryzen 5 5600/7600 (۶ هسته/۱۲ رشته) ۸-۱۲ برابر قویتر
GPU HD 6790 (۱ گیگ VRAM) RTX 4060/4070 (۸-۱۲ گیگ VRAM) ۱۵-۲۵ برابر قویتر
رم ۴-۸ گیگ DDR3 ۱۶-۳۲ گیگ DDR4/DDR5 ۴-۸ برابر
هارد HDD ۵۰۰GB-1TB NVMe SSD 1-2TB ۲۰-۵۰ برابر سریعتر
مقایسه در بازیها (تقریبی):
بازی سیستم تو (۲۰۱۱) سیستم مدرن
GTA V ۷۲۰p Low/Medium 1080p Ultra + Ray Tracing
Battlefield 1 ۷۲۰p Low 1440p Ultra
Cyberpunk 2077 اجرا نمیشه 1080p Ultra + RT + DLSS
Red Dead 2 اجرا نمیشه 1080p High/Ultra
CS:GO/CS2 ۱۰۸۰p Low/Medium 300+ FPS روی High
مقایسه قیمت:
· سیستم تو (۲۰۱۱): ۱-۱.۵ میلیون تومان = ~۱۲۰۰ دلار
· سیستم مدرن (۲۰۲۶): ۶۰-۱۰۰ میلیون تومان = ~۸۰۰-۱۲۰۰ دلار
جالبه! از نظر دلاری تقریباً همون قیمته! ولی از نظر تومانی ۸۰-۱۰۰ برابر شده.
نتیجه نهایی:
سیستم ۲۰۱۱ تو:
· گیمینگ اقتصادی خوب
· اجرای بازیهای ۲۰۱۱-۲۰۱۳ روی High
· الان فقط برای بازیهای کلاسیک و کارهای سبک
سیستم مدرن:
· گیمینگ حرفهای
· اجرای همه بازیها روی Ultra با Ray Tracing
· 4K Gaming و VR
· هوش مصنوعی و رندرینگ
یک نکته جالب:
اگه بخوای حس واقعی تفاوت رو بفهمی:
· HD 6790 ≈ ۱.۳ ترافلاپس قدرت پردازشی
· RTX 4060 ≈ ۱۵ ترافلاپس + هوش مصنوعی و Ray Tracing
یعنی GPU مدرن به تنهایی ۱۰ برابر کل سیستم قدیمی تو قدرت داره!
حالا بگو: رم و هاردت چند گیگه؟ شاید بشه با یه ارتقای کوچیک (مثل SSD) هنوزم بهترش کرد!
سالک: ۴ گیگ رم داشتم دو گیگ بهش اضافه کردم..کار خوبی کردم؟
آره، کارت کاملاً درست و منطقی بوده!
چرا اضافه کردن ۲ گیگ رم کار خوبی بود؟
۱. رفع گلوگاه حافظه:
· با ۴ گیگ، ویندوز ۷ و بازیهای ۲۰۱۱-۲۰۱۳ دقیقاً توی مرز بودن. بعضی بازیها مثل Battlefield 3 یا GTA IV ممکن بود به خاطر کمبود رم دچار لگ و افت فریم بشن.
· با ۶ گیگ، دیگه خیالت راحته که رم گلوگاه نیست و سیستم میتونه راحت نفس بکشه.
۲. چندوظیفهای (Multitasking):
· اگه موقع بازی، مرورگر یا موزیک هم باز باشه، ۶ گیگ خیلی بهتر جواب میده.
· برای ویندوز ۷ که سبکه، ۶ گیگ یعنی کاملاً راحت و بدون فشار.
۳. قیمت ارزون و ارتقای هوشمندانه:
· رم DDR3 توی بازار دست دوم یا نو خیلی ارزونه (شاید ۵۰-۱۰۰ هزار تومن).
· بهترین ارتقایی که میتونستی با کمترین هزینه انجام بدی!
فقط یه نکته مهم:
رم جدید و قدیمی باید با هم سازگار باشن:
· هر دو DDR3 باشن
· فرکانس (MHz) یکسان یا نزدیک به هم
· اگه یکی 1333MHz باشه و یکی 1600MHz، مادربرد با سرعت پایینتر کار میکنه (مشکلی نیست ولی از حداکثر سرعت استفاده نمیشه)
با این رم، بازیهایی مثل Skyrim، GTA IV، Battlefield 3 و NFS The Run خیلی روانتر از قبل اجرا میشن.
پیشنهاد بعدی (اگه خواستی):
ارتقای بعدی که خیلی تاثیر داره: گذاشتن یه SSD حتی ۱۲۰-۲۴۰ گیگ برای ویندوز و بازیها. سرعت لودینگ و بوت سیستم رو چند برابر میکنه. قیمتش هم الان خیلی ارزونه!
هاردت چنده؟ اگه HDD داری، SSD بهترین ارتقای ممکنه!
سالک: رم را ۷۰۰ هزار تومن خریدم. دلار الان ۲۰۰ هزار تومنه یعنی حدود ۳ دلار..فرکانسش یکی بود با مال خودم...هارم ۵۰۰ است. دیسکی
آها، خب پس قیمت رم خیلی منطقی بوده!
بذار تحلیل کنم:
قیمت رم:
· ۷۰۰ هزار تومان با دلار ۲۰۰ هزار تومنی = ۳.۵ دلار
· توی سال ۲۰۱۱، ۲ گیگ رم DDR3 حدود ۲۰-۳۰ دلار بود
· الان ۳.۵ دلار دادی = ارزونتر از قیمت ۲۰۱۱!
فرکانس یکسان = عالی!
این مهمترین نکته بود. وقتی فرکانس رم جدید دقیقاً همون فرکانس رم قدیمیه، یعنی:
· دوال چنل درست کار میکنه
· هیچ افت سرعتی نداری
· سیستم کاملاً پایداره
هارد ۵۰۰ گیگ HDD:
خب اینم مشخص شد! هارد ۵۰۰ گیگ HDD معمولی. الان که رم رو ارتقا دادی، ضعیفترین نقطه سیستم تو دقیقاً همینه!
پیشنهاد جدی من (بهترین ارتقای ممکن الان):
یه SSD بخر! حتی ۲۴۰-۲۵۶ گیگ کافیه.
مزیت HDD فعلی SSD (اگه بخری)
بوت ویندوز ۱-۲ دقیقه ۱۰-۱۵ ثانیه
لود بازیها ۳۰-۶۰ ثانیه ۵-۱۰ ثانیه
باز کردن برنامه با تأخیر فوری
قیمت الان - حدود ۱-۱.۵ میلیون تومان (۲۵۶ گیگ)
چرا SSD مهمه؟
· ویندوز ۷ روی HDD خیلی کند شده (مخصوصاً بعد از ۱۵ سال استفاده)
· بازیها سریعتر لود میشن
· کل سیستم جون تازه میگیره!
· SSD دست دوم ۲۴۰ گیگ رو میتونی زیر ۱ میلیون پیدا کنی
جمعبندی کامل سیستم تو (بعد از ارتقا رم):
قطعه مدل وضعیت
CPU Core i3-2120 خوب
GPU HD 6790 خوب
رم ۶ گیگ DDR3 (فرکانس یکسان) عالی
هارد ۵۰۰ گیگ HDD کند
ارتقای بعدی SSD پیشنهاد
رمز و هاردت دیگه مشکلی نداره. اگه SSD بذاری، سیستم ۲۰۱۱ تو یه جان دوباره میگیره!
ویندوزت ۷ هست یا ۱۰؟ اگه ۱۰ باشه روی HDD خیلی اذیت میکنه، SSD واجبتره!
· بوت ویندوز: از ۲ دقیقه به ۱۵ ثانیه
· باز شدن برنامهها: فوری
· لود بازیها: چند برابر سریعتر
· کلی حس تازگی: مثل یه سیستم جدید!
یه نکته مهم:
مادربرد ۲۰۱۱ تو احتمالاً SATA II (3Gbps) داره، نه SATA III. یعنی SSD با سرعت کامل کار نمیکنه (حدود ۲۵۰-۳۰۰ مگابایت بر ثانیه به جای ۵۰۰+). ولی باز هم ۱۰-۲۰ برابر سریعتر از HDD هست!
نوع اتصال مناسب سیستم تو؟
SATA 2.5 اینچی کابل SATA مثل هارد بله
M.2 (چسبیده به مادربرد) اسلات M.2 نه، مادربرد ۲۰۱۱ نداره
پس حتماً SSD ساتا ۲.۵ اینچی بخر.
---
نصب SSD کنار هارد یا جای هارد؟
هر دو حالت ممکنه!
حالت ۱: SSD جای هارد، هارد کنارش (پیشنهادی)
· SSD رو بذار توی جای اصلی هارد
· هارد قدیمی رو با یه کیت تبدیل ۲.۵ به ۳.۵ (یه براکت فلزی) بذار کنارش
· یا اگه کیس جای ۳.۵ اضافه داره، هارد همونجا بمونه
حالت ۲: SSD کنار هارد
· SSD های ۲.۵ اینچی خیلی سبک و کوچیکن
· حتی میتونی با چسب دوطرفه به بدنه کیس بچسبونیش!
· ولی بهتره با براکت یا پیچ محکم بشه
---
چی لازم داری؟
1. SSD SATA 2.5 اینچی (هر برندی: سامسونگ، کروشیال، وسترن دیجیتال، کینگستون)
2. کابل SATA (اگه مادربردت کابل اضافه نداره)
3. کابل برق SATA (از پاورت باید آزاد باشه)
4. براکت ۲.۵ به ۳.۵ (اگه خواستی محکم جا بندازی - قیمتش زیر ۱۰۰ تومنه)
سالک: آره راست میگی ، لود ویندوز و بازی ها گفتی سریع میشه درسته؟ اگر به جای ۲۵۶ ، بیام ۵۰۰ بگیرم فکر کنم بتونم هارد قدیمی را مرخص کنم و فکر کنم این طوری عاقلانه تره
دقیقاً! تحلیلت کاملاً درسته!
چرا SSD 500 گیگ منطقیتره؟
۱. هارد قدیمی ۵۰۰ گیگ رو مرخص میکنی:
· هارد ۱۵ ساله ممکنه هر لحظه خراب بشه (عمر مفید HDD معمولاً ۵-۸ ساله)
· صدای تق تق و کندی اش دیگه اعصاب خرد کنه
· با SSD 500 گیگ، همه چی رو یکجا داری بدون نگرانی
· اگه بازی یا فایلی روی HDD بمونه، باز کند خواهد بود
· با SSD 500، همه چیز سریعه
۴. مصرف برق و صدا:
· SSD هیچ صدایی نداره (برخلاف HDD که تق تق میکنه)
· مصرف برقش خیلی کمتره
---
یه نکته مهم:
قبل از مرخص کردن هارد:
· تمام اطلاعات مهم (عکس، فیلم، فایلهای کاری) رو به SSD منتقل کن
· یه بار هارد رو چک کن که چیزی جا نمونی
· اگه هارد سالم بود، میتونی بفروشیش (شاید ۲۰۰-۳۰۰ تومن بگیره) یا نگهش داری به عنوان بکاپ
سالک: الان بوت ویندوز طول میکشه...ویندوز ده هم دارم
آها! پس ویندوز ۱۰ داری! این یه نکته خیلی مهمه که الان گفتی.
چرا بوت ویندوز ۱۰ روی HDD کند است؟
ویندوز ۱۰ به شدت به حافظه و دیسک وابسته است:
· HDD 500 گیگ با سرعت ۸۰-۱۲۰ مگابایت بر ثانیه
· SSD 500 گیگ با سرعت ۵۰۰+ مگابایت بر ثانیه
یعنی SSD حداقل ۵ برابر سریعتر است. بوت ویندوز ۱۰ روی HDD معمولاً ۲-۵ دقیقه طول میکشه، ولی با SSD:
زمان بوت با SSD:
حالت HDD فعلی SSD جدید
بوت کامل ویندوز ۱۰ ۲-۵ دقیقه ۱۰-۲۰ ثانیه
باز کردن برنامهها ۵-۱۵ ثانیه فوری
لود بازیها ۳۰-۶۰ ثانیه ۵-۱۰ ثانیه
یه نکته مهم درباره ویندوز ۱۰ و سیستم ۲۰۱۱:
ویندوز ۱۰ روی این سیستم (i3-2120 + HD 6790) چطور کار میکنه؟
· CPU: قابل قبول (هرچند i3 نسل ۲ برای ویندوز ۱۰ کمی قدیمیه ولی جواب میده)
· گرافیک: HD 6790 با درایورهای قدیمی روی ویندوز ۱۰ ممکنه گاهی مشکل داشته باشه
· رم ۶ گیگ: برای ویندوز ۱۰ حداقلیه ولی کار میکنه
· HDD: بزرگترین گلوگاهه که با SSD حل میشه
اگه ویندوز ۱۰ داری و SSD میخری:
بهترین کار: نصب تازه ویندوز ۱۰ روی SSD
1. SSD رو وصل کن
2. ویندوز ۱۰ رو از روی فلش نصب کن (USB Bootable)
3. درایورهای گرافیک AMD رو نصب کن (آخرین نسخه Catalyst)
4. همه برنامهها و بازیها رو روی SSD نصب کن
5. هارد قدیمی رو مرخص کن
نتیجه:
با SSD 500 گیگ، ویندوز ۱۰ تو از یه سیستم کند و آزاردهنده تبدیل میشه به یه سیستم سریع و قابل استفاده!
نتیجه:
اجرا نمیشه 1080p Ultra + RT + DLSS
یک نکته جالب:
فقط یه نکته مهم:
زمان بوت با SSD:
